صفحه اصلی

آرشیو مقاله ها

آرشیو اخبار

همکاری با ما

تماس با ما
 
عنوان خبر
 
  
 
سامانه جمع آوری خودکار تجهیزات IT
افرنگ نیوز مجله زندگی
ماشین ایرانی
elham_fitnees_cool
فروشگاه رایکا
فروشگاه رایکا
هر روز صبح جدیدترین اخبار در افرنگ نیوز کلیک کنید ...
A.C.D/ حسابداري اسلامي
تعداد بازدید : 1258
 
 

سازمان حسابداري و حسابرسي موسسات مالي اسلامي مباشرت را به عنوان يکي از اهداف ارائه اطلاعات پذيرفته است اين سازمان تصريح کرده است که يکي از اهداف حسابداري مالي کمک به محافظت داراييها و بهبود تواناييهاي مديريتي بانکهاي اسلامي است وظيفه مباشرت بايد کانون توجه حسابداران موسسات مالي اسلامي براي گزارشگري به اشخاص برون سازمان باشد .

 پاسخگويي :

گفته مي شود پاسخگويي مفهومي گسترده تر از مباشرت دارد پاسخ گويي به عنوان وظيفه ارائه حساب يا بازخواست در رابطه با اقداماتي تعريف مي شود که يک شخص مسئوليت آنرا به عهده دارد در اين تعريف پاسخگويي در قالب رابطه کارفرما و کارگزار بيان شده کارفرما قدرت اداره منابع را همراه با دستور عمل شيوه انجام عمل و اعطاي پاداش به کارگزار اعطا مي کند کارگزار بايد براي رسيدن به اهداف خاص و همچنين ارائه اطلاعات به کارفرماي خود اقدامات لازم را انجام دهد اما دامنه پاسخ گويي فراتر از ارائه حساب مربوطه به اقدامات انجام شده به کارفرما مي باشد . بايد جنبه متافيزيکي پاسخگويي به خدا را نيز به اين دامنه اضافه کرد واين وظيفه از طريق پاسخ گويي به جامعه ايفا مي شود .

 پاسخگويي اسلامي :

براساس مفاهيم قرآني انسان خليفه الله است که امانت الهي به او سپرده شده خداوند اين امانت را به آسمانها زمين و کوهها عرضه کرد اما آنها از پذيرفتن آن هراسناک شدند اما انسان آنرا پذيرفت .(قران 33:72) مسئولتي اين امانت آنقدر سنگين است که آسمانها و زمين و کوهها تاپ پذيرش آنرا نداشته اند بنابراين انسان بايد به دشواري ايفاي اين مسئوليت آگاه باشند انسان نه تنها در قبال مسال معنوي بلکه در رابطه با موضوعات اجتماعي تجاري و قراردادي بايد پاسخگو باشد اين نوع پاسخگويي ميتواند به عنوان هداف اصلي حسابداري تلقي شود اين مفهوم آنچنان در جامعه اسلامي ريشه دارد که مي تواند به عنوان بزرگترين محرک براي توسعه عملي حسابداري اسلامي به کارگرفته ميشود .

براي ايفاي پاسخ گويي اسلامي هم سازمانها اسلامي کارگزار و هم صاحبان سرمايه کارفرما مسئوليت دارند . پاسخ گويي اوليه ازمفهوم خلافت نشات مي گيرد زيرا انسان امانتدار منابع الهي است چگونگي اعمل اين خلافت در قرآن و حديث به عنوان منابع اصلي آيين اسلامي مشخص شده است .

افزون براين ، براساس پاسخگويي اسلامي مي توان اهداف ثانويه ديگري مانند رعايت شريعت ، ارزيابي تو توزيع زکات ، توزيع عادلانه ثروت بين ذينفعان و ايجاد محيط همکاري و مساعدت را نيز تعريف کرد که به ارائه اطلاعات کمک ميکند و شرکتها را تشويق مي نمايد که در حل مشکلات امت اسلامي مشارکت کنند .

 پاسخ گويي از طريق ذکات :

هدف اصلي اطلاعات حسابداري اسلامي ارائه اطلاعات براي ايفاي تعهد پاسخگويي به صاحب اصلي خدا است بنابراين پاسخگويي کلي زماني در عمل محقق مي شود که در راستاي ايفاي تعهد زکات باشد اگر زکات به عنوان هداف اوليه قرار گيرد هر شخص فريبکاري يا ظاهر آرايي ناخواسته پرهيز مي کند زيرا هميشه خدا را ناظر اعمال خود مي بينند در نتيجه اطلاعات حسابداري به طور غير مستقيم هم پاسخ گويي نيازهاي استفاده کنندگان است و هم پاسخ گوي مسئوليت اجتماعي .

سازمان هاي اسلامي بايد زکات مدار باشند نه سود مدار . يعني سود خالص نبايد به عنوان مباني ارزيابي عملکرد استفاده شود بلکه هدف بايد متوجه پرداخت زکات بيشتر باشد براي اينکه جهت سازمان در راستاي زکات باشد سيستم حسابداري نيز بايد مبتني بر زکات باشد اين نگرش منجر به تقويت اسلام در سازمانها مي شود براي رسيدن به اين هدف ابتدا بايد از حداکثر سازي سود به سمت حداکثر سازي زکات حرکت کرد بنابراين سود به عنوا ن يک هدف مياني است در صورتيکه ذکات هدف نهايي است . مفهوم زکات مسلمانان را تشويق مي کنند که با رعايت شريعت سود کسب کنند و بخشي را به عنوان ذکات جهت رفاه اجتماعي بپردازند . سرانجام چنين روشي پلي ميان دنيا و آخرت است . زيرا زکات باعث بيداري وجدان انسان مي شود و او را به ياد توشه آخرت مي اندازد .

سيستم تجارت اسلامي بايد بتواند به مقصود شريعت برسد مقصد شريعت شامل هر چيزي است که براي فلاح موفقيت دردنيا و آخرت و حيات طيبه زندگي پاک در چارچوب شريعت لازم است .

 خصوصيات حسابداري اسلامي :

مباحث مربوط به خصوصيات حسابداري اسلامي بر دو موضوع اندازه گيري مالي و ارائه و افشاء متمرکز شده است که به بحث در رابطه با آنان مي پرداززيم .

 اندازه گيري مالي :

در اغلب مطالب ادبيات حسابداري اسلامي ذکات به عنوان سنگ بناي تعين ابزارهاي اندازه گيري معرفي شده است که دلايل انتخاب آن شرح زير است :

1.در اسلام زکات مفهومي است که مستقيماً با اندازه گيري دارايي ها سرو کار دارد .

2.در بسياري  از آيات قرآن بالافاصله پس از دستور نماز ذکات بر مسلمانان واجب شده بنابراين مسلمانان براي ايفاي اين تعهد بايد ابزارهاي لازم چون حسابداري را به کار گيرند .

3. توسعه حسابداري در دولت هايي اوليه اسلامي ارتباط مستقيم بازکات دارد در آن زمان دولت اسلمي دفترها و گزارشهاي حسابداري را براي تعيين زکات و پاسخگويي مورد آن تهيه مي کرد .

ديدگاه غالب در تعيين زکات استفاده از قميت فروش در زمان ايجاد تعهد بابت زکات است لذا سازمانهاي تجاري اسلامي بايد از بهاي جاري نه بهاي تمام شده تاريخي استفاده کنند .

سازمان حسابداري و حسابرسي موسسات مالي اسلامي (AAOFI4996 ) در بيانيه مفاهيم حسابداري به مفهوم ارزشهاي جاري دارايي ها بدهيها و سرمايه گذاريهاي محدود شده اشاره کرده است اما به دليل فقدان ابزارهاي کافي به کار گيري ان توصيه نشده است در عمل از بهاي تمام شده تاريخي استفاده مي شود و ارزشهاي جاري تنها به صورت اطلاعات مکمل ممکن است ارائه شود بنابراين بانکهاي اسلامي از بهاي تمام شده تاريخي استفاده مي کنند.

در حسابداري هم ميتوان از بهاي تمام شده تاريخي و هم ارزشهاي جاري استفاده کرد بنابراين سيستم حسابداري اسلامي سيستم دو گانه اي براي ارزشيابي دارايي دارد واحد اقتصادي اسلامي هم بايد پايبند به قرار داد باشد وهم تعهد خود درم ورد زکات را درنظر بگيرد زيرا قرار داد مبتني بر معاملات گذشته و زکات مبتني بر ارزشهاي جاري است بنابراين بايد مباي اندازه گيري براي هر يک از اين اهداف وجود داشته باشد بهاي تمام شده تاريخي با مفهوم مباشرت سازگار است روش بهاي تمام شده تاريخي مسئوليت اماني مديران وظيفه مباشرت آنها را بهتر منعکس مي کند به نظر مي رسد بهاي تمام شده تاريخي بر خلاف روش ارزش جاري هيچ پايه قابل دفاعي در شريعت ندارد اصل ايفاي تعهدات مربوط به قرارداد در اسلام نمي تواند به عنوان پايه اي براي به کار گيري بهاي تمام شده تاريخي به کار رود زيرا خود قرار داد يک فعاليت تاريخي است اما در آينده محقق مي شود بنابر اين در زمان اندازه گيري بايد از ارزشهاي جاري استفاده شود .

 استفاده ازبهاي تمام شده تاريخي ممکن است موجب تخريب اصلي افشاي واقعيت شود .

ارائه و افشاء:

اهميت ارائه و افشاء در ايفاي وظايف و تعهدات طبق شريعت اسلامي است براي دستيابي به اين هدف يک واحد تجار ي اسلامي بايد حداقل موارد زير را افشا کند :

1.     هر گونه معاملات ممنوعي که صورت گرفته است .

2.     تعهدات زکات که بايد پرداخت شود يا قبلاً پرداخت شده .

3.     مسئوليت اجتماعي شامل وجوه خيريه ، دستمزد کارکنان و حفظ محيط زيست است .

بنابراين محتواي گزارشگري مالي در يک جامعه اسلامي احتمالاً مفصلتر از جوامع غربي است .

ترازنامه مبتني بر ارزشهاي جامعه يکي از الزامات اصلي براي شرکت هايست که در جامعه اسلامي فعاليت مي کنند .

جايگاه سود و زيان بايد به يادداشت هاي توصيفي تنزل يابد زيرا صورت سود و زيان موجب تقويت گرايش مردم به سود مفرط مي شود در نتيجه در جامعه اسلامي اثر منفي دارد به جاي صورت سود وزيان بايد صورت ارزش افزوده ارائه گردد زيرا خصوصيات توزيعي صورت ارزش قابل توجهي بر ايفاي مسئوليت اجتماعي در سال جاري ندارد اما تا حدودي کارکنا مي توانند براي تاثير گذاري بر واحد تجاري در مواردي مانند پاداش از آن استفاده کنند علاوه براين جامعه نيز مي تواند براي وادار ساختن واحد تجاري جهت توجه بيشتر به مسئوليت اجتماعي از صورت ارزش افزوده استفاده کند در صورتيکه صورت سود وزيان چنين قابليتي را ندارد . صورت ارزش افزوده مي تواند اطلاعاتي در مورد توزيع ثروت بين بخشهاي مختلف جامعه ارائه کند و عملکرد شرکت را با توجه به منافع تمام زينفعان نشان دهد در نتيجه سياست آگاهانه توزيع مجدد ثروت و انتقال منابع بين گروههاي مختلف جامعه را تقويت مي کند به هر صورت اسلام علاوه به توزيع منابع به تحصيل آن نيز توجه دارد اسلام انسان را مکلف گروههي تنها منابع حلال را تحصيل کند صورت ارزش افزوده متمرکز بر توزيع است و تحصيل منابع را منعکس نمي کند لذا اعتقاد داريم که صورت ارزش افزوده براي ايفاي الزامات گزارشگري اسلامي کافي نيست .

سود سرمايه گذاري بدون پذيرش خطر وساير معاملات ربوي اين گروه معاملات بايد در صورتهاي مالي و شرکت هاي تجاري اسلامي افشا شود .

نتايج تحقيق انجام شده در اندونزي :

طي تحقيقي دانشگاهيان مسلمان استان يوگي کارتاي اندونزي به عنوان مخاطب انتخاب شده و پرسشنامه اي در مورد اهداف حسابداري اسلامي استفاده کنندگان اطلاعات و تاکيد حسابداري اسلامي بر اطلاعات مذهبي براي آنها ارسال شد . تعداد اين افراد در استان ياد شده 235 نفر بوده که براي 161 نفر پرسشنامه ارسال شد تعداد 86 تکميل دعوت داده شد .

نتايج تحقيقات نشان مي دهد که %79 پاسخ دهندگان پاسخگويي اسلامي را به عنوان هدف اصلي حسابداري اسلامي انتخاب کرده اند پاسخها نشان مي دهد که سهامداران به عنوان استفاده کنندگان اصلي تلقي نمي شوند و اهمتيي بيش از ساير استفاده کنندگان ندارند علاوه براين پاسخ دهندگان اعتقاد داشتند که در حسابداري اسلامي بايد بر اطلاعات مذهبي و اجتماعي تاکيد کرد .

 خلاصه :

اسلام به عنوان يک روش زندگي توجه زيادي به فعاليت هاي تجاري دارد خداوند در قرآن راهنمايي هاي لازم را براي رستگاري انسان در دنيا و آخرت ارائه کرده است در فعاليت هاي اقتصادي بايد فلاح و رستگاري به عنوان هدف نهايي انتخاب شود در حسابداري هم به عنوان ابزار ارائه اطلاعات در محيط اقتصادي بايد با اين هداف سازگار باشد بنابراين اهداف و خصوصيات حسابداري اسلامي نه تنها بايد موجب ارائه تصوير درست درباره واحد تجاري شود بلکه بايد به گونه اي باشد که واحدهاي تجاري را به سوي احسان و پرهيز از بي عدالتي تشويق کند براي حسابداري اسلامي اهداف متفاوتي مانند سودمندي براي تصميم گيري ، پاسخ گويي ، پاسخ گويي اسلامي و پاسخ گويي از طريق ذکات مطرح شده در تحقيق انجام شده در اندونزي مخاطبان پاسخويي اسلامي را به عنوان هدف اصلي انتخاب کرده اند در زمينه خصوصيات حسابداري نيز مباحث متمرکز بر اندازه گيري و افشاست در حوزه اندازه گيري نظر غالب اين است که براي مقاصد اسلامي بخصوص تعيين زکات بايد از روشهاي جاري استفاده کرد در بعد افشا تاکيد بر پيروي از شريعت و ارائه اطلاعات لازم به خصوص در زمينه مسئوليت هاي اجتماعي است .

 منابع :

AAOFL ، A ccounting and Auditing standads for lslamic Financial lnstitutiond ، Manama ،Bahrain :Accouting and Audriting or ganization for lslamic Financial lnstitutions ، 1996

خصوصيات حسابداري اسلامي :

ايصال باب – شاهول حميد بن محمد ابراهيم     ترجمه : دکتر موسي بزرگ اصل

دست گرفته از وبلاگ مجتبي ملکي چوبري
کارشناس ارشد حسابداري و
عضو هيات علمي دانشگاه

 
نویسنده:
مترجم :
منبع :
تاریخ :
مطالب مرتبط
 
 A.C.D/ حسابداري پيمانکاري و مراحل و شرايط انعقاد قرارداد با پيمانکاران
 A.A.B/ شناسايي نارسايي هاي سيستم هزينه يابي محصولات صنعت فولاد ايران
 A.A.B/ ارايه مدل تعيين ميزان مخارج سرمايه اي در شركت هاي پذيرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از اطلاعات حسابداري
 A.C.D/ عامل هاي هوشمند در تجارت الکترونيک
 A.A.B/ عوامل محيطي موثر بر توسعه حسابداري در ايران
 
نظرات
 
نام : شهر :
   
 
 
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت فرا ارتباط می باشد