صفحه اصلی

آرشیو مقاله ها

آرشیو اخبار

همکاری با ما

تماس با ما
 
عنوان خبر
 
  
 
سامانه جمع آوری خودکار تجهیزات IT
افرنگ نیوز مجله زندگی
ماشین ایرانی
elham_fitnees_cool
فروشگاه رایکا
فروشگاه رایکا
هر روز صبح جدیدترین اخبار در افرنگ نیوز کلیک کنید ...
A.A.C/ تغيير در نگرش و برنامه: گفتگو با دكتر ملك افضلي درباره برنامه كنترل جمعيت در كشور
تعداد بازدید : 132
 
 

 

دكتر حسين ملك افضلي، متولد 1318 و فارغ‌التحصيل رشته پزشكي با تخصص آمار حياتي از دانشگاه تهران است كه تحصيلاتش را در آمريكا ادامه داده است او از سال 1363 وارد وزارت بهداشت شد و مدتي رئيس دانشكده بهداشت بود و از سال 78 معاون پژوهش وزارت بهداشت است. از دكتر ملك افضلي تاكنون 160 مقاله داخلي و بين‌المللي و 15 كتاب منتشر شده است. وي عضو كميته مشاوران پژوهش در سازمان جهاني بهداشت، كميته گواهي ريشه‌كني فلج اطفال در قاهره، رئيس انجمن تنظيم خانواده و ... است.

 

نگرش كنترل جمعيت در جمهوري اسلامي ايران به طور مستند از چه سالي شروع شد. از مراكز بين‌المللي، داخلي، مديران، مردم و اسنادي كه وجود داشته و دارد اطلاعاتي بدهيد؟

قبل از شروع بحث، عرض كنم كه ما هم از اين بحث‌ها استقبال مي‌كنيم؛ زيرا به يك سري نكات مي‌رسيم كه بايد شفاف گفته شود و راهكار آن را از حوزه‌ علميه بخواهيم تا بتوانيم مسئله را خوب و به دور از ابهام تبيين كنيم.

 در دهه 1970 به دليل بالا رفتن سطح بهداشت و كاهش مرگ و مير، يك نگراني درسراسر جهان به وجود آمد و آن رشد بالاي جمعيت جهان بود. چون در گذشته طبيعت، تعادلي ايجاد كرده بود، مرگ و مير بالا بود، مواليد هم زياد بود، بسياري از بچه‌ها قبلاً زير يك سالگي مي‌مردند وهمين عاملي بود تا تعادلي بين مرگ و مير و زاد و ولد وجود داشته باشد. بعد از توسعه بهداشت و كشف واكسيناسيون و آنتي‌بيوتيك‌ها، تعداد مرگ و مير كودكان كه در سال اول سيصد در هزار تولد زنده بود به بيست، سي و در حال حاضر در بعضي كشورها به چهار و پنج در هزار تولد زنده رسيده است. با جلوگيري از بيماري‌هايي مثل وبا، طاعون و افزايش بهداشت، مرگ‌ و مير كاهش پيدا كرد اما در رفتار باروري خيلي تأثيري ايجاد نشد، چون تغيير رفتار باروري سخت است، در نتيجه در دهه 1970 و در كشور خودمان 1350، دنيا به افزايش جمعيت جهان پي برد. چه در شرق و چه در غرب. 

اقتصاد دان‌ها، جامعه‌شناسان و متخصصان، متذكر شدند كه اگر رشد بالاي جمعيت ادامه پيدا كند، دنيا دچار مشكل خواهد شد و بحث كنترل جمعيت از همين جا آغاز شد. البته اين بحث بيشتر متوجه كشورهايي مثل اندونزي، چين و هندوستان كه درآن موقع جمعيت‌شان زياد بود، شد. ايران در آن زمان، جمعيتي نزديك به 30 ميليون نفر داشت و خيلي درگير اين مسئله نبود. اما متخصصان علوم اجتماعي كشورمان، مخصوصاً از دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران و مرحوم دكتر اماني در كنگره‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، نشست‌ها و سمينارها و كنفرانس‌هايي كه در كشورهاي ديگر برگزار مي‌شد، دعوت مي‌شدند و شركت مي‌كردند و با پيامدهاي اقتصادي، اجتماعي افزايش جمعيت آشنا شده بودند و به همين دلايل يك بحث ضروري در تمام كشورها مطرح شد و در بعضي كشورها، مثل اندونزي وزارتي براي اين مسئله طراحي شد و در هندوستان يا چين هم سياست‌هاي كاهش جمعيتي بسياري اعمال شد وحتي تشويق‌ها و تبليغات زيادي صورت گرفت و نگاه به كاهش كمّي جمعيت بود. در ايران هم با اينكه تعداد جمعيتش كم بود اينگونه بحث‌ها، در دانشگاه‌ها بسيار صورت مي‌گرفت، «معاونت تنظيم خانواده» در زمان رژيم پهلوي زير نظر هويدا تأسيس شد. بعد از آن بود كه در واحدهاي بهداشتي آن زمان كشور وسايل ضدبارداري كه عمده آن قرص‌هاي ضد بارداري و به ميزان خيلي كم كاندوم بود، توزيع شد. اما مردم خيلي استقبال نكردند كه اين عدم استقبال دلايل مختلفي داشت از جمله اينكه شرايط اقتصادي زندگي آن زمان مردم با افزايش جمعيت سازگارتر بود. مثلاً پسري بعد از سن هفت- هشت سالگي در يك روستا به مزرعه مي‌رفت و به اقتصاد خانواده كمك مي‌كرد يا دخترها بعد از سن نه- ده سالگي پشت دار قالي مي‌نشستند و فرزند ابزاري اقتصادي محسوب مي‌شدند. ضمن اينكه مسايل مذهبي هم تأثير داشت، بنابراين برنامه‌شان خيلي موفق نبود. مرگ و مير در آن زمان 12 در هزار بود كه عمده‌اش بچه‌ها بودند، مواليد هم حدود 42 در هزار بود يعني رشد جمعيت حدود سه درصد بود. در سال‌هاي اول انقلاب بحث كنترل جمعيت يك بار ديگر مطرح شد. نگاه وزارت بهداشت در آن سال‌ها بسيار سلامت‌ نگر بود وخيلي به كميت جمعيت كار نداشت، در نتيجه، وزارت بهداشت شواهد و مستنداتي از كل جهان آورد، مبني بر اينكه مثلاً بارداري قبل از سن 18 و بعد از سن 35 سال براي مادر و كودك خطرناك است و اگر فاصله بين بارداري‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها كمتر از سه سال باشد براي مادر خطرناك است. از آن طرف هم با توجه به وجوب صيانت ذات، كه در اسلام مطرح است، ما  ارتقاء سلامت خانواده را جدي گرفتيم. مثلاً درسلامت خانواده بايد به بچه واكسن بزنيم، بايد از مادر در دوران بارداري مراقبت كنيم، بايد فاصله مناسب  بين تولد فرزندان مراعات شود و نبايد زن قبل از 18 سالگي فرزندي به دنيا بياورد و ... از جمله برنامه‌هاي موفق بود. علت اينكه هيئت وزيران در سال 1368 به اين برنامه رأي داد به خاطر رويكرد سلامت نگري بود كه به برنامه‌ داشت كه البته در اسلام اصلي اساسي است.

در سال 1994، يعني پنج سال بعد جلسه‌اي در قاهره برگزار شد و در آنجا مطرح شد كه ما بايد به مسئله كنترل جمعيت به جاي نگرش كميتي، نگرشي كيفيتي داشته باشيم و كيفيت زندگي خانواده را مورد توجه قرار دهيم. در همان جلسه كه متخصصاني از بيشتر كشورهاي دنيا حضور داشتند، بحث كنترل جمعيت، با بحث توسعه گره خورد و گفتند توسعه يعني افزايش كيفيت زندگي، بنابراين با اين ديدگاه برنامه كنترل جمعيت در كنار برنامه‌هاي مراقبت از سلامت خانواده قرار گرفت و بدين ترتيب مثلاً بحث نازايي در كنار برنامه‌هاي مراقبت از سلامت خانواده و بهداشت باروري قرار گرفت. پيرو اين برنامه، بحث عدم تبعيض در شيردهي به فرزند دختر و پسرمطرح شد. چون اگر دختران به اندازه كافي از شير مادر تغذيه نكنند بعدها در باروري دچار مشكل خواهند شد يا سوادآموزي و آموزش دختران، آموزش جنسي به نوجوانان و آزادي انتخاب همسر توسط دختران همه اين مسايل تحت پوشش بهداشت و سلامت باروري قرار گرفت كه برنامه‌اي كيفي بود. در راستاي تأمين سلامت جسمي، رواني و اجتماعي افراد خانواده.. ما با اين ديدگاه و نگرش در كنفرانس قاهره شركت و اعلام كرديم كه مسئله كنترل جمعيت را با نگاه سلامت‌نگر پنج سال قبل از كنفرانس قاهره، با تعاليم اسلام حل كرده‌ايم. در اين زمينه در كشور امكاناتي فراهم شد كه خانم‌ها به خانم‌ها و آقايان به آقايان مراجعه كنند و وسايل ضدبارداري هم طوري بود كه شخص را براي هميشه عقيم نكند. همه اينها در جهت سلامت خانواده عمل مي‌كند نه صرفاً به معناي كم يا زياد فرزندآوري؛ چون هر دو ممكن است در شرايطي سلامت خانواده را تهديد كند. بنابر‌اين بايد در هر زمان و با توجه به شرايط، نرمي را طراحي كنيم - آن هم با توجه به هر خانواده متفاوت است- تا سلامت در خانواده حفظ بشود كه محور كار هم همين است. در همين راستا بايد مراكز ناباروي تأسيس كنيم و زوج‌هايي كه فرزند ندارند بايد بچه‌دار شوند، كما اينكه در حال حاضر اين كار را در كشور با روش‌هاي مختلف انجام مي‌دهيم، چون 15 درصد زوج‌هاي ما نابارور هستند. اين ديدگاه از نظر ما نگاهي منطقي و شرعي است. اين نگاه كمك مي‌كند كه ما خانواده‌هايي با نشاط و سالم داشته باشيم. اما اگر يك ديدگاه كميتي داشته باشيم، جوان بايد دير ازدواج كند تا دوره زايش او كم باشد، اما در نگاه كيفيتي جوان بايد به موقع ازدواج كند و رفتارهاي صحيح جنسي داشته باشد تا دچار مشكلات باروري نشود و سلامت خانواده حفظ شود، بر خلاف آنچه جمعيت‌شناسان قبلاً توصيه مي‌كردند. بنابراين با اين ديدگاه مسئله كنترل جمعيت  راهكار مناسبي خواهد داشت.

- آيا اين نگرش از سال 68 به اين طرف در همه دولت‌ها، ثابت مانده و نگرش واحدي نسبت به اين مسئله وجود داشته؟

 از آنجا كه وظيفه وزارت بهداشت، حفظ و ارتقاي سلامت آحاد جامعه است و مسئول بهداشت باروري  وزارت بهداشت است، هميشه  وزارت بهداشت بوده كه اين برنامه را هدايت مي‌كرده است. اين برنامه در واحدهاي بهداشتي وزارت بهداشت تعريف شد همان‌جا كه يك خانم بارداري‌اش را اعلام مي‌كرده يا يك خانم شرايط شيردهي را سئوال مي‌كرده؛ اما در كشورهاي ديگر از آنجا كه نگاه به مسئله كنترل جمعيت، كميتي بود يك خانم در يك جا بارداري‌اش را اعلام مي‌كرد و در جاي ديگري از تنظيم خانواده استفاده مي‌كرد يا تشويق براي بستن لوله مي‌شد. در كشور ما، تنظيم خانواده و سلامت خانواده از طريق وزارت بهداشت، صورت گرفت و اگر وزارت‌خانه‌هاي ديگر دخالت و همكاري كردند، علتش اين بود كه سلامت خانواده مسئله‌اي همه‌گير و مهم بود.

- با توجه به اينكه شما گفتيد ما هدف‌هاي كنترل جمعيت را در برنامه سلامت باروري در خانواده‌ها زودتر از كشورهاي ديگر پياده كرديم، آيا سياست‌هاي جمعيتي كه در برنامه دوم توسعه پيش گرفتيم، بومي يا همان طور كه عملاً مي‌بينيم متناسب با استانداردهاي بين‌المللي بوده است؟

 

 ما وقتي قرار است يك برنامه بهداشتي براي جامعه تعريف كنيم، ناگزيريم شاخص‌هاي بين‌المللي قابل قبول را در آن برنامه رعايت كنيم تا بتوانيم طبق آن شاخص‌ها، موفقيت يا عدم موفقيت و ميزان ارزشمندي طرحمان را مشخص كنيم. مثلاً يكي ازشاخص‌هاي بحث باروري و سلامت باروري، تعداد فرزندهايي است كه يك خانم در دوره باروري‌اش به دنيا مي‌آورد يا شاخص ديگر اين است كه زايمان چند درصد از خانم‌ها زير نظر يك فرد آموزش ديده انجام مي‌شود؟  اين شاخص‌‌ها، براي اين است كه ما بتوانيم درعرصه بين‌المللي گزارش بدهيم و اظهار وجود كنيم.

- يعني شما قايل به اين هستيد كه يك سري شاخص‌هايي وجود دارد كه براي كل بشر يكسان است؟

 اين شاخص‌ها، بين‌المللي هستند. سازمان جهاني بهداشت، سازماني است كه از كشورهاي مختلف ايجاد شده و درآنجا متخصصاني كه گرد هم آمده‌اند، براي مسايل مختلف، يك‌سري، شاخص‌هايي تعريف كرده‌اند ازجمله براي ايدز، براي كنترل جمعيت و... . هر چند ممكن است هر كشوري، براي خودش شاخص‌هايي داشته باشد، كلاً سه گونه شاخص داريم:

 1- شاخص‌هاي ملي كه براي هر كشوري است.

2- شاخص‌هاي منطقه‌اي، مثل شاخصهاي كشورهاي منطقه مديترانه شرقي كه مقّر آن در قاهره است.

3- شاخص‌هاي جهاني، در نتيجه اينكه ما بخواهيم فقط از شاخص‌هاي بين‌المللي استفاده و يا فقط از شاخص‌هاي ملي بهره بگيريم كار صحيحي نيست. بايد در كشور قدرت تجزيه و تحليل شاخص‌هاي  بين‌المللي وجود داشته باشد كه اگر كاستي مشاهده شد، خودمان بتوانيم آن كاستي را رفع كنيم.

- آيا در سياست‌گذاري كلي برنامه توسعه، اين نگرش، كه ما بايد شاخص‌هاي بين‌المللي معتبر را بپذيريم، در عمل رعايت شده است؟

 شاخص‌هايي كه در آن زمان تعريف شد، عمدتاً شاخص‌هاي بين‌المللي بودند. مثل اينكه ميزان مواليد از چه تعداد  به چه تعدادي برسد يا اينكه چند درصد خانم‌ها از برنامه‌هاي تنظيم خانواده استفاده مي‌كنند. اما وقتي مي‌خواستيم شاخص را اندازه‌گيري كنيم، به سراغ خانواده‌ها كه بصورت رسمي و شرعي ازدواج كرده‌اند رفتيم و نه كساني كه احياناً ازدواج نكرده‌اند ولي فعالبت جنسي دارند. شاخص‌هايي را اندازه‌گيري كرديم كه متناسب با فرهنگ‌مان بود و در درون خانواده و ساختار خانواده، معنا و مفهوم داشت. اما شاخص‌هايي مثل سن ازدواج را ما هم قبول داشتيم. البته اين به معناي بالا بردن سن ازدواج نيست، چون ما معتقديم ميانگين سن ازدواج بايد متعادل باشد؛ زيرا كم يا زياد بودن آن مشكلاتي را ايجاد مي‌كند. البته اين شاخص‌ها بايد در هر زماني تغيير كند و با توجه به شرايط بايد شاخص‌ها، را بازبيني كنيم و روي بعضي شاخص‌ها تأكيد داشته باشيم. مثلاً شاخص رشد جمعيت، زماني 9/3 درصد بود و اهميت داشت اما حالا كه اين شاخص به2/1 رسيده خيلي شاخص ارزشمندي نيست. در حال حاضر، كيفيت دوران بارداري يا كيفيت برنامه‌هاي تنظيم خانواده برايمان ارزشمند است، چون ما بارداري‌هاي ناخواسته، زياد داريم، كه اين از نظر روحي براي مادر مشكل‌آفرين است و حتي ممكن است منجر به سقط جنين شود. به همين منظور و براي حفظ سلامت مادرها  بايد يكي از شاخص‌هايمان كاهش باروري ناخواسته باشد و درحال حاضر اين قضيه اهميت دارد. شاخص مهم ديگر اكنون ميزان شركت مردان  در برنامه‌هاي بهداشت باروري است. پس به طور كلي شاخص‌ها را بايد با توجه به شرايط زمان، پيشرفت علم و سياست‌گذاري‌ها، تغيير بدهيم.

- فرآيند كنترل جمعيت در كشور ما خيلي هم سلامت‌نگر و از زاويه كيفيتي نبوده، چون مثلاً به بچه‌هاي چهارم به بعد يك سري امكانات داده نمي‌شد، از جمله اينكه خانواده‌ها، جريمه مي‌شدند يا به مادر مرخصي زايمان داده نمي‌شد.

 من با اين روش مخالف بوده و هستم. در مورد كنترل جمعيت نبايد هيچ كس را به زور قانون وادار به كنترل جمعيت كرد، چون با روش‌هاي علمي اثبات شده كه اين روش درست نيست. روش درست اين است كه به خانواده‌ها آگاهي و آموزش داده شود تا آزادانه وآگاهانه تصميم بگيرند. اما در مواقعي كه رشد جمعيت بالا است، وضعيت بحراني است؛ شرايط فرق مي‌كند. در دهه اول انقلاب كه رشد جمعيت به 9/3 درصد  رسيده بود، نگراني و شتاب‌زدگي ايجاد كرد كه باعث تدوين چنين قانوني شد. در مقابل، افزايش واحدهاي بهداشتي، توسعه خانه‌هاي بهداشت در روستاها، مراقبت‌هاي دوران بارداري، زايمان امن خيلي مهم هستند كه همه اينها توسط دولت جمهوري اسلامي انجام شده. در كل چون دسترسي خانواده‌ها به سواد، علم وآگاهي بيشتر است،اكنون زمان لغو آن قانون است؛ زيرا در آن شرايط يك تصميم اضطراري بود.

- طبق آخرين تحقيقات علمي بهترين سن باروري، چه سني است؟

 طبق گزارش‌ها و مستندات علمي كه ما داريم بارداري نبايد قبل از 18 و بعد از 35 سالگي باشد. قبل از18 سالگي ممكن است بچه نارس به دنيا بيايد و بعد از35 سالگي، ممكن است بچه دچار عقب‌ماندگي ذهني بشود. بهترين سن باروري هم از 25 سالگي تا35 سالگي است. با توجه به فاصله زايمان، يك زن مي‌تواند سه فرزند داشته باشد. در حال حاضر ما بايد برنامه‌هاي كنترل جمعيت‌مان را در مناطقي كه هنوز سطح سواد  پايين  و سطح باروري بالاست اعمال كنيم كما اينكه وزارت‌خانه هم همين كار را انجام مي‌دهد.

- به نظر شما برنامه‌هاي كنترل جمعيت در ايران از نظر كيفيت، كميت و ماهيت چه دستاوردهايي داشته است و با توجه به اينكه ما در گذشته اقليت‌هايي داشتيم كه در حال حاضر تعدادشان افزايش يافته يا بحث جمعيت شهري و روستايي  كه گويا تنظيم جامعه‌شناختي جمعيت را بر هم زده‌اند. با توجه به اين مسا‌يل، ارزيابي شما چگونه است؟

تحولات جمعيتي تابع موارد زيادي است. علت اينكه جمعيت روستاها كم و جمعيت شهرها بيشتر مي‌شودمربوط به كنترل جمعيت نيست.  ضمن اينكه پوشش تنظيم خانواده در روستاها كمتر از شهرها نيست.

- اما رشد نسبي جمعيت در روستاها هنوز زياد است؟

 شما اگر پوشش تنظيم خانواده وخانواده‌هايي را كه از اين برنامه استفاده مي‌كنند، بررسي كنيد، درمي‌يابيد كه در اجراي اين طرح تفاوتي بين شهر و روستا نيست. اما نوع وسيله‌‌ها فرق مي‌كند. در روستاها بيشتر قرص و درشهرها بيشتر روش‌هاي طبيعي استفاده مي‌شود.

بحث اقليت‌ها را هم اصولاً، برخي مطرح مي‌كنند. اما اين بحث، بيشتر به شاخص‌هاي  اجتماعي و اقتصادي مربوط است. چون موارد نقض پيدا مي‌شود؛ مثلاً در كردستان كه بطور عمده برادران اهل تسنن هستند، ميزان باروري پايين است و علتش‌ هم اين است كه سطح آگاهي وسواد مردم بالا است؛ امّا  در سيستان و بلوچستان، مشكل داريم چون توسعه اجتماعي و سطح سواد پايين است. در حال حاضر، مفهوم بچه حتي از شهري به شهري عوض شده است. بنابراين ما نمي‌توانيم به خاطر يك اقليت، جامعه را از برنامه‌هاي تنظيم خانواده البته با نگاه سلامت‌نگر محروم كنيم. براي حفظ تعادل بايد تدبير ديگري انديشيده شود.

بحث بر سر همين تدبير ديگر است كه برخي معتقدند در كل كشور يك برنامه و با يك نگاه اجرا شده و به شرايط متفاوت توجه نشده است؛ اما به طور كلي سؤال اين است كه نتيجه برنامه تنظيم خانواده در كشور ما از چه جهاتي مفيد و از چه جهاتي مضر بوده؟

نتيجه برنامه تنظيم خانواده در كشور مفيد بوده؛ ما اگر برنامه‌هاي تنظيم خانواده را 10 سال زودتر شروع مي‌كرديم، در حال حاضر 10 ميليون جوان كمتر داشتيم و در نتيجه امروز ما مشكلاتي مثل بيكاري و تبعات حاصل از آن را نداشتيم مثلاً بيماري‌هاي مقاربتي را به همان ميزان، كمتر داشتيم و نگراني‌مان نسبت به آينده كمتر بود. بهداشت باروري در حال حاضر، ديگر بحث كاهش جمعيت نيست؛ بلكه رسيدگي به مشكلات جوان‌هاست از جمله اينكه ما بايدشرايط ازدواج را براي جوان‌ها راحت و در عين حال تنظيم خانواده را هم رعايت كنيم. بنابراين برنامه‌هاي كنترل جمعيت ما را به سلامت باروري رسانده‌اند؛ اما بايد به مسائل جوانان رسيدگي كنيم تا اين سلامتي از روش‌هاي ديگر و درجهات ديگر تخريب نشود. درحال حاضر، بايد كمك كنيم تا آن موج جمعيتي ايجاد شده درسال‌هاي 68-58 به سلا مت به مقصد برسد. 

- به نظر شما اگر روند كاهش جمعيت كه در جامعه ما به صورت يك رفتار درآمده،  در آينده تهديدي به لحاظ اقتصادي، سياسي يا نظامي محسوب نمي‌شود و آيا شما خطري احساس مي‌كنيد؟

 اكنون برنامه‌ها و نوع آن‌ها را بايد عوض كرد. براي ازدواج جوان‌ها، برنامه‌ريزي كنيم و اگر شرايط باروري رعايت شود، در آينده به وضعيت ايده‌آلي خواهيم رسيد. در واقع به لحاظ بهداشتي،  فراهم نشدن امكان ازدواج، يك مشكل محسوب مي‌شود و اگر اين مشكل، حل شود، رشد جمعيت، متعادل مي‌شود و مشكلاتي كه شما گفتيد پيش نخواهد آمد. كشورهايي كه رشدشان منفي شده، براي حل اين مشكل، رو به مهاجر‌پذيري آورده‌اند كه اين راهكار، راه اساسي نيست. بنده معتقدم كه اولويت اول در كشور ما، تسهيل امر ازدواج جوانان است كه خود اين قضيه منجر به امنيت اجتماعي، اقتصادي  و سياسي مي‌شود.

- عده‌اي مي‌گويند فرآيند كنترل جمعيت در كشور ما، محصول سياست‌گذاري دولت نيست؛ بلكه اتفاقاتي اجتماعي و فرهنگي در درون خانواده‌ها افتاد و مدرنيته وارد خانواده‌ها شد، در نتيجه تنظيم خانواده صورت گرفت. نظر شما چيست؟

 مهمترين عامل كاهش جمعيت بالا رفتن سواد زنان است  و جمهوري اسلامي زنان را باسواد كرد. انقلاب، فرهنگ دانشگاه‌ها را از فرهنگ خانواده‌ها اسلامي‌تر كرد. انقلاب اين امكان را فراهم كرد كه زنان متخصص بيماريهاي زنان شوند و از مرگ زنان‌ به هنگام زايمان - به خاطر عدم مراجعه به پزشك مرد،- جلوگيري به عمل آوردند. انقلاب، سطح بهداشت جامعه را افزايش داد.  برنامه‌هاي تنظيم خانواده در ايران، نهادينه شده؛ زيرا مفهوم بچه عوض شده، جايگاه اجتماعي زنان تغيير كرده، سواد زنان  بالا رفته  و همه اينها دستاورد انقلاب و توسعه است. ما  طبق تعاليم اسلام  براي زنان‌ امكانات تحصيل ايجاد كرديم و در نتيجه كنترل جمعيتمان هم اسلامي است و اگر با رويكرد سلامت‌نگر و بر پايه اسلام به كارمان ادامه دهيم نگران عوارض منفي رشد جمعيت نخواهيم بود.

 
نویسنده:
مترجم :
منبع : مجله حوراء (دفتر مطالعات و تحقيقات زنان) - شماره 24 – فروردين، ارديبهشت و خرداد 1386
تاریخ : فروردين، ارديبهشت و خرداد 1386
مطالب مرتبط
 
 A.A.A/ موقعيت و نقش زن در اجتماع عصر رسول الله (ص)
 A.A.A/ حضور زنان مسلمان در عرصه هاي نظامي در عصر رسول الله (ص)
 A.A.A/ بررسي شيوه هاي رفتار پيامبر صلي‌الله عليه و آله با زنان
 A.A.A/ نخستين مبايعات زنان با پيامبر اکرم صلي‌الله عليه و آله
 A.A.A/ کرامت زن در سيره و سخنان پيامبر اعظم
 
نظرات
 
نام : شهر :
   
 
 
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت فرا ارتباط می باشد