صفحه اصلی

آرشیو مقاله ها

آرشیو اخبار

همکاری با ما

تماس با ما
 
عنوان خبر
 
  
 
سامانه جمع آوری خودکار تجهیزات IT
افرنگ نیوز مجله زندگی
ماشین ایرانی
elham_fitnees_cool
فروشگاه رایکا
فروشگاه رایکا
هر روز صبح جدیدترین اخبار در افرنگ نیوز کلیک کنید ...
چهارشنبه سوري ، آ ئيني وحدت بخش - دکتر محمد صادق فربد
تعداد بازدید : 667
 
 

سخنران : دکتر محمد صادق فربد ( عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي ) به مناسبت همايش چهارشنبه سوري از گذشته تا حال .
زمان :سه شنبه 16 / 12 /1384
مکان : دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز مجتمع وليعصر (عج)

دکتر محمد صادق فربد در ابتداي سخنراني خود خطاب به رياست دانشگاه تهران مرکز اعلام داشتند که جاي دارد تبريک بگويم که جواناني با چنين هويت ايراني پرورش داده ايم .
ايشان در ابتداي سخنراني خود به بررسي واژه چهارشنبه سوري پرداختند و بيان داشتند : طبق اسنادايران شناسان  در گاه شناسي ايراني ما چيزي به نام شنبه، يکشنبه و.. نداريم ، ما ايرانيان سال را به 12 ماه و هر ماه را به سي روز تقسيم مي کرديم و براي هر روز نام يک فرشته انتخاب مي شد . در نهايت ما 360 روز داريم  که با سال شمسي 5 روز و اندي فاصله داشت . که در 4روزباقيمانده  آن به آمادگي زايش انسان ، خانه تکاني ، اب فشاني ، حمام اختصاص مييافت تا انسان در آخرين روز 365 روز سال به دنيا بيايد و به پاس زايش انسان در آ خرين روز سال جشن مي گرفتند و آتش بر پا مي کردند . آتش نمادي از خداوند بود ، نور نمادي از اهورامزدا به شمار مي امد آ تش نمادي از دوستي و صداقت و نيز حيات در نظر گرفته ميشد و حرارت آتش به مثابه نشانه زندگي تلقي ميشد .
سوريک از زبان پهلوي گرفته شده و از دو بخش (سور)و(ايک)تشکيل شده که به معناي سرخ و سرخ رنگ است ، آتشي که سرخ رنگ است به رنگ خون که حيات در آن جاري است .
درمعرفت ايراني و گاه شماري ايراني چهارشنبه نداريم . پس چگونه است که اين جشن به روز چهارشنبه موکول شده است ؟ در پاسخ مي توان گفت براي اعرابي که به ايران آ مدند  روز چهارشنبه نحس بوده وايرانيان  براي از بين بردن نحوست چهارشنبه آن را با جشن سوريک و آتش توأ م کردند .
استاد مردم شناسي دانشگاه آزاد در ادامه بيان داشتند : بايد اصالت چهارشنبه سوري را درک کنيم تا در حفظ آن کوشا باشيم . چهارشنبه سوري پشتوانه ديني هم دارد و در تاريخ فرهنگ ايران آ مده است : از آن جهت ايرانيان جشن  مي گيرند، غذا در پشت بام مي گذارند ، آتش بر مي افروزند تا ارواح مردگان خوشحال   شوند ، آب پاشي ميکردند چون مقدسين بيايند و شاهد دوست داشتن و محبت بين افراد باشند و هر قدر تعداد شرکت کنندگان بيشتر مي شد  ( فرورها )خوشحال تر       مي شوند بنابراين ، اين جشن فردي نيست .
ايشان در پيگيري سخنراني خود به بررسي جريان چهارشنبه سوري پرداختند که قبل از تاريخ ، سند مکتوبي در اين مورد  نداريم و دردوران تاريخي و  کتب مقدسي که بررسي شده اند نشان مي دهد که در دوره اي طو لاني در ايران اين آئين وجود داشته است. در تاريخ بخارا آمده است در زمان نوح بن منصور ساماني در بخارا جشن سوري برگزار مي شد در کنار موريان در سال 350 ه.ق و اين جشن چنان با شکوه برگزار شد که کاخ آتش گرفت . چند نکته در اين زمينه برداشت ميشود : 1. به هنگام جشن هنوز سال تمام نشده است . 2. اندکي به سال نو با قي مانده است .3. اين جشن عادت و رسمي کهن به شمارميرفته است .4. اين جشن به عنوان يک سنت از قدمتي طولاني برخوردار است .
در ادامه ايشان نظر مسئولين نيروي انتظامي و معاونت امور جتماعي را به اين مطلب جلب کردند که حدود 15 ميليون خانوار با ميانگين 5 نفر در ايران داريم و اگر در اين 15 ميليون خانوار براي انجام جشن 1000 خانه هم بسوزد اين جشن تعطيل نخواهد شد ، اين اتفاق در هر جاي دنيا ممکن است روي دهد و براي جلوگيري از آسيبهاي احتمالي بايد سطح آموزش را بالا ببريم . البته جشن سوريک با بمب ،آتش زدن لاستيک ، شيشه شکستن و ... ارتباطي ندارد . دراصل چهارشنبه سوري فقط کوپه اي ازآتش است که شمار اين کوپه هاي آتش بين      يک ،سه و هفت متغير است .7به نشانه 7 فرشته برتر( امشاسپندان) ، 3 به نشانه پندارنيک ، گفتارنيک ، کردارنيک و يک به نشانه خداي واحد است .اگر در روزگار ما عنصري وارد اين جشن شده نا خوانده است وليکن بايد دانست جوانان در اينگونه مراسمها شرکت مي کنند و ويژگي جواني هيجان ، شادي ، خنده و... است . اين رسم در بين ايرانيان کهن در پشت بام يا کوچه يا ميدان يا خارج از شهر انجام ميشد و در حال حاضر هم بهتر است مکان هايي به اين امر اختصاص يابد.
 به هرحال چهارشنبه سوري به عنوان آئيني وحدت بخش و يک سنت است ، سنتها رسمهاي ريشه دار عمومي هستند که به اقتضاي قدمت خود از حرمت اجتماعي بر خورداراند و تحت تأ ثير فشار يا اخبار داخلي و خارجي قرار نمي گيرند . بايد توجه داشت که رسوم وسنن بخشي از فرهنگ غير مادي جامعه اند که مورد پذيرش تما م يا اکثريت جامعه قرار مي گيرند. روشن است که رسم يا سنتي که از خصوصيات مذکور برخوردار باشد به يقين داراي کارکردهاي اقتصادي- اجتماعي است . نوروز و چهارشنبه سوري به مانند يک گفتمان ملي است که همه آن را ياد گرفته اند ودر آن شرکت ميکنند . 
دکتر فربد افزودند ايرانيان قديم از روي آتش نمي پريدند چون آنرا نوعي           بي احترامي مي دانستند بلکه  در کنارآتش دعا مي کردند وليکن اينک پريدن از روي آتش نوعي حرکت به منظور انتقال حرارت و نيرو به فرد مي باشد و در واقع فرد مي خواهد با گفتن ( زردي من از تو و سرخي تو از من ) فقر و ناداري را از خود دور کند . چهارشنبه سوري در سراسر ايران بر پا ميشود به عنوان مثال در کردستان از طلوع آفتاب بر فراز کوه آتش بر پا ميکنند و تا بامداد اجازه خاموش شدن نمي دهند . مانند شب يلدا که بلندترين شب تاريک سال است و ايرانيان مي خواهند با بيدارماندن در کنار روشنايي با ظلمت مبارزه کنند.
ايشان در پايان سخنراني خود به برخي از رسوم ايرانيان پرداختند و اشاراتي به رسم گره گشايي( در جهارشنبه سوري دختران دم بخت پارچه اي را گره         مي زدند و به اولين کسي که برخورد مي کردند تقاضاي باز شدن گره را         مي کردند و در ذهن خود نيت مي کردند)، فال کوزه ( چون در فرهنگ شيعه افراد نابالغ معصوم تلقي مي شوند اين رسم توسط يک دختر نا بالغ انجام مي شد . افراد خانواده در يک کوزه آب نزده مهره هايي را مي انداختند و هنگام خارج کردن آن بايد اشعاري را از حافظ، مولوي، فردوسي، خيام و... مي خواندند؛ کارکرد اين رسم انتقال فرهنگ است)، شال اندازي ( پسراني که نامزد داشتند بر پشت بام خانه همسر مي رفتند و شالي را از دودکش پايين مي فرستادند تا همسر يا مادرزن هديه اي را به شال آن ها ببندند.)، کجاوه اندازي ( قوطي کوچکي به نام کجاوه درست مي کردند و از ديوار آويزان مي کردند تا هديه اي دريافت کنند) ، قاشق زني( فرد قاشق زن بايد نا شناس باشد تا فال يا نيتش برآورده شود) در شب چهارشنبه سوري داشتند و اظهار داشتند که تمامي اين رسوم هدف مند بوده و در تمام اين رسوم    مي توان  برآ ورده شدن آرزوها وشادي و انتقال فرهنگ را ملاحظه کرد. و همچنين نظر همگان را به اين نکته جلب کردند که خوب است ما ايرانيان به روزهاي مهمي که در فرهنگ ايراني داريم توجه کنيم و آنها  را پاس بداريم و به جاي  گرفتن valentine 5 اسفند را جايگزين بکنيم که روز عشق ، روز ازدواج وروز زن است .
قابل ذکر است سخنراني ايشان با استقبال حضار مواجه شد .

 
نویسنده: مريم صنيعي ، فاطمه چراغعلي
مترجم :
منبع : فصل نو
تاریخ : اسفند 1384
مطالب مرتبط
 
 A.A.B/ بررسي تحصيلات تكميلي در نظام آموزش عالي ايران ـ دوره هاي دكتري علوم انساني ـ از منظر اعضاي هيات علمي اين دوره ها، 78-1377
 A.A.B/ سنجش نگرش دانشجويان به آينده شغلي خود با توجه به عوامل اجتماعي و اقتصادي موثر بر آن در دانشگاه مازندران
 A.A.B/ عوامل موثر بر ساخت قدرت در خانواده (مورد شهر شيراز)
 A.A.B/ مدرنيته و خانواده تهراني
 A.A.B/ نقش توليد خانگي در درآمد خانوار روستايي (مطالعه موردي روستاهاي استان فارس)
 
نظرات
 
نام : شهر :
   
 
علي فغاني تجريش
با سلام با خواندن مطالب فوق ابهاماتي که هميشه در ذهن داشتم برايم روشن شد با تشکر از استاد ارجمند دکتر فربد عزيز
 
 
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت فرا ارتباط می باشد