صفحه اصلی

آرشیو مقاله ها

آرشیو اخبار

همکاری با ما

تماس با ما
 
عنوان خبر
 
  
 
سامانه جمع آوری خودکار تجهیزات IT
افرنگ نیوز مجله زندگی
ماشین ایرانی
elham_fitnees_cool
فروشگاه رایکا
فروشگاه رایکا
هر روز صبح جدیدترین اخبار در افرنگ نیوز کلیک کنید ...
روانشناسي ورزش ( قسمت سوم )
تعداد بازدید : 898
 
 

روانشناسي ورزش :

      پيدايش علم روانشناسي ورزشي به قرن بيستم باز مي گردد اما اولين مطالعات در

اين زمينه در سال هاي آخر قرن نوزدهم انجام شد . در واقع به صراحت نمي توان بيـان

کرد که روانشناسي ورزشي دقيقاً در چه زماني به صورت علم مطرح شد ، به همين جهت

برخي ادعا مي کنند علم روانشناسي ورزشي هم چون نوزادي است که به تازگي متـولــد

شده است . بطور کلي در ابتدا مطالعه رفتار ورزشي در جهت تشريح اصول و موضوعـات

روانشناسي عمومي بود و جهت گيري مشخصي بـعـنـوان روانـشـنـاسـي ورزشـي ديـده

نمي شد . دکتر نورمن تريپلت ? روانشناس دانشگاه اينديانا ، دراوايل سال هاي 1897 ،

در مجله آمريکايي روانشناسي مطلبي را منتشر کرد کـه بـه گـونـه اي مـسـتـقـيـم بـه

روانشناسي ورزشي ارتباط داشت . تريپلت پديده اي را بررسي کرد که اکنون (( سـهـولـت

اجتماعي )) ? مي ناميم ، و آن اثر مساعد مشاهده کنندگان بر عملکرد شخـص اسـت . 

او پي برد دوچرخه سواراني که گروهي فعاليت مي کنند نـسـبـت بـه زمـانـي کـه فـردي

دوچرخه سواري مي کنند ، نيز سريع تر حرکت مي کنند . دکتراي . دبليو . اسکـريـپـچـر ?

روانشناس دانشگاه ييل از مطالعه خود چنين نتيجه گرفت که شرکـت در ورزش بـه دارا

شدن ويژگي هاي شخصيتي مطلوب مي انجامد ( مارک ، اچ انشل ، 1380 ) .

      ديدگاه جديد مبني براينکه ورزش رقابتي شخصيت ساز است، ريشه در پژوهش هاي

اسکريپچر دارد ، اما پيشگام شناخته شده روانشناس ورزش دکتر کلمن رابرت گريفـت ?

است . گريفت که به عنوان پدر روانشناسي ورزش از او نام برده مي شود، بعنوان اولين

شخصي است که سال هاي زيادي را صرف آزمايش هاي منظم روانشناسي ورزشي کرده

است ( مارک ، اچ انشل ، 1380 ) .

گريفت اولين آزمايشگاه روانشناسي ورزش را ، به نام آزمايشگاه پـژوهـش ورزشـي در

سال 1925 در دانشگاه ايلينوي تاسيس کرد . اگر چه پژوهش درباره اثر عوامل دروني بـر

عملکرد ورزشي را ، در سال 1918 آغاز کرده بود . علايق اوليه او شامل اثرهـاي عـوامـل

رواني ومحيطي بر يادگيري و اجراي مهارت هاي حرکتي وشخصيت در ورزش بود . او براي

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

Norman Triplett     1

 Social facilation    2

E.W. scripture        3

Colemangriffith    4

آزمايشگاه خود وسايلي را تهيه کرد که آگاهي از جنبش هاي مهارتي ، هوشياري ذهني ،

واکنش هاي زماني نسبت به بينايي، شنوايي، فشار، ثبات ، هماهنگي عصبي ـ عضلاني ،

تنش ها رهاشازي عضلاني را اندازه گيري مي کردند . او بر اساس مصاحبـه بـا بـازيـکـن

فوتبال رد گرنگ پي برد که ورزشکاران برتر مهارت هاي ورزشـي را خـود بـه خـود ، بـدون

هيچ يا کم ترين انديشه اي ، انجام مي دهند . او اولين کتاب هاي روانشناسي ورزشي را

به نام هاي (( روانشناسي مربيگري )) در سال 1926 و (( روانشناسي ورزشکاران )) در سال

1928 نوشت واولين درس روانشناسي ورزش رادرسال 1923 در دانشگاه ايلينوي تدريس

کرد . گريفت ، در تکليفي که روانشناسان ورزش امروزي واقعاً بر آن رشـک مـي بـرنـد ،

توسط باشگاه شيکاگو کانبر ? استخدام شد تا در فصل مسابقه هاي سال 1938 مشاور

روانشناس ورزش تيم باشد . او آزمون هاي حرکتي و پرسش نامه هاي رواني گونـاگـون

را اجرا کرد تا توانايي حالت رواني و توانايي بالقوه کنوني ورزشکاران رقـابـتـي را از آغـاز

آموزش ( فصل بهار ) تا پايان فصل تعيين کند ( مارک ، اچ انشل ، 1380 ) .

      پژوهش روانشـنـاسـي ورزشـي در دهـه هـاي 1940 نـمـود واقـعـي داشـت بـه جـز

پايان نامه هاي دکترا که گه گاهي نوشته مي شدند . در اين زمان بـيـش از هـر چـيـز ،

تاسيس آزمايشگاه هاي يادگيري حرکتي رواج يافت که از جمله مي توان آزمايشگاهي

را نام برد که توسط جان لاتر ? در دانشگاه پنسيلوانيا ، کلـارنـس رگـزويـل در دانـشـگـاه

ويسکاسنين ، سي . اچ مک لوي در دانشگاه آيوا ، و شايد از همه معروف تر فرانکليـن

هنري در دانشگاه کاليفرنيا در بر کلي ، تاسيس شد ( مارک ، اچ انشل ، 1380 ) .

      اين جنبش زمينه را براي حضور ، رشد و ... تربيت بـدنـي فـراهـم ساخـت کـه داراي

پيچيده ترين رهيافت علمي در پژوهش براي رفتار حرکتي بود . هـمـه ي دانـشـمـنـدان

ورزش به نوبه ي خود از بهينه بودن طرح ، تجهيزات و فنون آماري پـژوهـشـي انـتـشـار

بيشتر داده هاي مربوط به فرايندهايي که زيربناي مهارت آميز عملي و آموختني بودند ،

سود جستند . باوجود (( خلاشايان توجه بين سال هاي مولد گريفت وکارهاي پژوهشگران

معاصر در روانشناسي ورزش )) ، زمينه روانشناسي ورزش از ايـن تـلـاش هـاي اولـيـه در

پژوهش حرکتي ، سود برده است ( مارک ، اچ انشل ، 1380 ) . 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

Chicago cubs   1

Jihn Lawther    2

      سرانجام ، در دهه ي 1960 بود که روانشناسي ورزش گام هاي بزرگـي را بـرداشـت و

زمينه علمي کنوني را فراهم آورد . چندين عامل به گسترش اين زمينه علـمـي کـمـک

کردند . کتاب هاي درسي بيشتر از هر زمان ديگر چاپ شدنـد . از جـمـلـه مـي تـوان بـه

کتاب هاي زير اشاره کرده :

      (( رفتار جنبشي و يادگيري حرکتي )) بريانت گرتي ? ، (( مشکل ورزشکاران و چگونگـي

مقابله با آن ها )) بروس اجيلو و توماس تاتکو ? ، (( يادگيري حرکتي و عملکرد انساني ))

رابرت ان سينگر ? و (( روانشناسي و رفتار حرکتي )) جوزف اکسندين ? . کتاب ديگري بـه

نام (( مربيگري، ورزشکاري، روانشناسي )) سينگر? اولين کتاب درسي درروانشناسي ورزش 

بود . اين کتاب ها محرکي براي پژوهش و انتشار فراوان در نشريه هاي علمي بودند . از

همه مهم تر (( فصلنامه ي پژوهش )) که اکنون (( فصنامه ي پژوهش بـراي تـمـريـن و  ورزش )) ناميده مي شود ، از انتشارات پژوهشي رسمي تربيت بدني حرفه اي در ايالـات

متحده بود . اما مهم تر از پيش رفت پژوهش در روانشناسي ورزشـي و رفـتـار حرکتـي ، کلاس ها و برنامه هاي دانشگاهي بود که منجر به پيدايش بارز ترين دانـشـمـنـدان ، در روانشناسي ورزش شد ( مارک ، اچ انشل ، 1380 ) . 

      عنصر نهايي در رشد روانشناسي ورزش تاسيس چند انجمن حـرفـه اي بوـد . اولـيـن

نشست ساليانه انجمن امريکاي روانشناسي ورزش و فعاليت هاي بدني در سـال 1967

بر گزار شد . انجمن کانادايي يادگيري رواني ـ حرکتي و روانشناسي ورزش ، در سال 1969

آغاز به کار کرد ( مارک ، اچ انشل ، 1380 ) .

      اين سازمان در آغاز به انجمن کانادايي بهداشت ، تربيت بدني ، تفريحات سالـم و

رقص وابسته بود . اما در سال هاي 1977 مستقل شد . در سـال 1975 ، بـخـشـي بـه

اتحاديه امريکايي بهداشت ، تربيت بدني ، تفريحـات سـالـم و رقـص ، اضـافـه شـد تـا

روانشناسي ورزش را در چهار چوب علمي تربيت بدنـي تـقـويـت کـنـد . آن را آکـادمـي

( فرهنگستان ) روانشناسي ورز ناميدند . هدف فرهنگستان تقويت نگره و پژوهش بـود

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                                                                                          Bryant Gratty  1964      1

2   Bruce Ogilivie  Thomas   1967   

3   Robert N. singer    1967

Josef Oxendine    1967    4

Singer    1972       5                   

( فرهنگستان ) روانشناسي ورز ناميدند . هدف فرهنگستان تقويت نگره و پژوهش بـود

به گونه اي که بتوان در تربيت بدني يا موقعيت ورزشي به کار برد . به عـلـاوه در سـال

1986 ، پيدايش انجمن پيش رفت روانشناسي ورزشي کاربردي بود که بـراي پـيـشـبـرد

رهيافتي اکتشافي تر در روانشناسي ورزش آغاز به کار کرد . اين انجمن ، که در بر دارنده

بزرگ ترين عضويت روانشناسي حرفه اي و دانشجويان در سرتاسـر جـهـان اسـت ، داراي

سه بخش است : 

      روانشناسي بهداشت ( که براي نمونه اثر هاي رواني فعاليت هاي بدنـي را بـررسـي

مي کند ) روانشناسي درمان ( که مشاوره ي ورزشي و مطالعه ي اثـر فـنـون رفـتـاري و

رواني بر عملکرد ورزشي را بررسي مي کند ) ، و روانشنـاسـي اجـتـمـاعـي ( کـه عـوامـل

محيطي برعواطف ورفتار هاي ورزشکاران ومربيان ورزش رامورد مطالعه قرار مي دهد ) .  

اگر چه شاخه روانشناسي ورزش ريشه در علم تربيت بدني دارد، در سال هاي اخير از سوي

روانشناسي مورد پذيرش قرار گرفته است . اين موضوع به سبب استفاده ي قانـونـي از

اصطلاح (( روانشناس )) است که نشانگر آموزش دانشگاهي در روانشناسي است . قابل

درک است که ، در بين دانشمندان و دست اندرکاران ، بحث هاي شايان توجهـي در ايـن

باره وجود دارند مبني بر اينکه کدام علم ـ تربيت بدني ، علم ورزش يا روانشناسي ـ بايد

برنامه هاي آموزشي روانشناسان ورزش را هماهنگ کند . به احتـمـال ، در اسـتـرالـيـا ،

ارتباط بين روانشناسي ورزش و روانشناسي از همه قوي تر است ، زيرا که در سـال 1992

جامعه ي روانشناسي استراليا اولين هيات روانشناسان ورزش را در سازمان روانشناسـي

ملي پذيرفت . اهميت اين هيات در تعيين معيارهايي است که بـراي دادن پـروانـه ي

کار به روانشناسان ورزش مورد استفاده قرار مي گيرند . انجمن روانشـنـاسـي امـريـکـا

داراي بخشي به نام بخش روانشناسي ورزش و تمرين است که گروه علاقه مندي مرکب

از پژوهشگران را تشکيل مي دهد که عوامل روانيد مرتبط با عملکرد انـسـانـي را مـورد

مطالعه قرار مي دهند . اما هدف اين گروه اين است که زمينه ي مطالعه را گستـرش

دهند نه اينکه معياري براي پروانه يا مدرک تعيين کند ( مارک ، اچ انشل ، 1380 ) .

      کالج امريکايي پزشکي ورزشي واتحاديه ي پزشکي ورزشي استراليا، گروه هايي فرعي

در روانشناسي ورزش و تمرين دارند . سرانجام روانشـنـاسـي ورزش تـوسـط جـامـعـه ي

بين المللي روانشناسي ورزش در سرتاسر جهان شناخته مي شـود ( مـارک ، اچ انـشـل ،

1380 ) .

      هدف اين سازمان ها اين است که براي دانشمندان ودست اندرکاران و روانشناسي

ورزشي هويتي ملي و بين المللي حاکي از نظام علمي ايجاد کنند . هم چنـيـن فـرصـتـي

فراهم کنند تا با اعضايشان سالانه ملاقات کنند و 1 ) ايده هاي خود را مبادلـه کـنـنـد ،

2 ) تجارب پژوهشي خود را توضيح دهند ، 3 ) با دانشمندان و دست اندرکاران شناخـتـه

شده اي که تخصص هايشان در زمينه هاي قابل کاربرد در رفتار ورزشي است ، صحبـت و

تبادل نظر کنند ، 4 ) درباره ي موضوعات بحث انگيز بحث کنند و تصمـيـم بـگـيـرنـد و

5 ) به کلاس ها وبخش هاي مربوطه ي خود ايده هاي جديدومهيجي ببرند که از زمينه ي

مورد نظر سرچشمه ميگيرند . از اين سازمان ها ، نشريه هاي علمي جديد پا گرفـتـه اند

که نياز هاي اين زمينه ي پژوهشي گسترش يابنده را بر طرف کنند . روانشناسي ورزشـي

اکنون توسط اعضاي جامعه ي دانشگاهي به عنوان علمي معتبـر شـنـاخـتـه مـي شـود

( مارک ، اچ انشل ، 1380 ) .

Fulgham     4

      دبور آ. ست ? و چالز آ . بوچر ? ( 1984 ) در اين زمينه معتـقـدنـد : روانـشـنـاسـي

ورزشي علمي است که ازتکنيک هاي ارزيابي شناختي و راهبردهاي مداخله اي براي کمک

به افراد جهت نيل به اجراي برتر استفاده مي کند ( وست دبور آ ، بوژر ، چارلز آ ، مبانـي

تربيت بدني و ورزش ) .

      دکتر نمازي زاده روانشناسي ورزشي را کابرد اصول و يـافـتـه هـاي روانـشـنـاسـي در يادگيري مهارت هاي ورزشي و رفتار هاي جنبشي انسان در کليه ي شئون ورزش و تربيت

بدني مي داند ( رحماني نيا ، فرهاد ؛ مباني رواني ـ اجتماعي در تربيت بدني ) .

      گولد ? و وينبرگ ? ( 1995 ) اظهار مي کند که روانشـنـاسـي ورزشـي يـه اهـمـيـت

مطالعه ي رفتار افراد در ورزش و تمرين مي پردازد و روانشناسان ورزشي اصول و دستور

العمل هايي را که مربيان مي توانند براي کمک به بزرگسـالـان و خـردسـالـان ، جـهـت

شرکت در ورزش ها وسودمندي ازتمرينات مورد استفاده قرار دهند ، مشخص مي کنند .

آن ها معتقدند که روانشناسان ورزشي دو هدف مهم دارند :

1 ـ آموزش چگونگي تاثير عوامل رواني بر عملکرد جسماني افراد .

2 ـ پي بردن به اين موضوع که مشارکت درورزش ها چگونه باعث پيش رفت جنبه هاي

رواني شخصيت ، سلامتي و احساس خوب بودن مي شود .

      و در پايان بيان مي کنند ، هنگامي که روانشناس ورزشي يا يـک ورزشکـار بـا تـيـم

ورزشي شروع به کار مي کند ، او برنامه اش رادرقالب يک برنامه ي تمريني مهارت هاي

رواني طرح ريزي مي نمايد که اين برنامه به ورزشکاران کمک مي کند تا بطور هم زمان

مهارت هاي رواني و جسماني خود را افزايش دهند ( دکتر گلد ، 1995 ) .

مهارت هاي رواني :

      با پيش رفت علم روانشناسي بحث مهارت هاي رواني در اجراي عملکرد هاي ورزشي

از اهميت بسزايي برخوردار شده است و در حالي که قـبـلـاً بـه اهـمـيـت آمـاده سـازي

جسماني تاکيد مي شد روانشناسان ورزشي ، مربيان و ورزشکـاران هـر چـه بـيـشـتـر بـر

آماده سازي رواني توجه و تاکيد مي کنند ( هاليوار ، 1997 ) . 


 

 

منابع :

1. روانشناسي ورزش با رويکرد رواني اجتماعي ، تاليف:اسوآمولا وبرادهتفيلد ترجمه:رضا فلاحي، محسن حاجيلو .

2. روانشناسي ورزش ، تاليف: ديويد ب ـ فراست، ترجمه:عيدي عليجاني ، مهنوش نور بخش

3. روانشناسي ورزشي ، ترجمه نور علي خواجوند . انتشارات آريا .

4. تمرينات ورزشي ، راهي به سوي سلامت رواني ، ترجمه مهتا اسکندر نژاد ، انتشارات دانشگاه تهران

5.روانشناسي ورزش از تئوري تا عمل ، ترجمه دکتر سيد علي اصغـر مـدد ، انـتـشـارات دانشگاه فردوسي.

6. اثرات ورزش بر ارگانيسم بدن ، نويسنده: غلامرضا خاني. انتشارات مهتاب .

7. بازي و نقش  آن در رشد کودک ، نويسنده جمشيد آريا ، انتشارات دانشکده تربيت بدني .

 

 
نویسنده:
مترجم :
منبع :
تاریخ :
مطالب مرتبط
 
 A.A.B/ بررسي راهكارهاي ارتقا و توسعه ورزش همگاني بانوان دانشگاه علوم انتظامي
 A.A.B/ نياز سنجي ورزشي بانوان شاغل در دانشگاه الزهرا و ارايه راهکارهاي کاربردي
 A.A.B/ مقايسه نيروي برشي قدامي زانو در ناهنجاري پاي چرخيده به داخل و خارج در حرکت فرود تک پا
 A.A.B/ مقايسه پايداري پويا در ناهنجاري پاي چرخيده به داخل و خارج در حرکت پرش – فرود
 A.A.B/ لپتين، بيماري قلبي و فعاليت ورزشي
 
نظرات
 
نام : شهر :
   
 
 
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت فرا ارتباط می باشد