صفحه اصلی

آرشیو مقاله ها

آرشیو اخبار

همکاری با ما

تماس با ما
 
عنوان خبر
 
  
 
سامانه جمع آوری خودکار تجهیزات IT
افرنگ نیوز مجله زندگی
ماشین ایرانی
elham_fitnees_cool
فروشگاه رایکا
فروشگاه رایکا
هر روز صبح جدیدترین اخبار در افرنگ نیوز کلیک کنید ...
دوزيستان
تعداد بازدید : 2039
 
 

 

مقدمه
در زمانهاي خيلي دور جمعيتي از ماهيها که در آبهاي شيرين زندگي مي‌کردند، هنگامي كه با كمبود آب روبرو مي شدند مي‌توانستند از يک محيط به محيط ديگر مهاجرت کنند و به حالت خزيدن در گل و لاي حرکت کنند. اين زندگي  آنها کمک زيادي كرد تا با زندگي زميني سازگار شوند به تدريج اين ماهيها ، دوزيستان اوليه را ايجاد کردند. دوزيستان يک رده از مهره‌داران هستند که شامل 250 جنس و 2500 گونه هستند.  

دوزيستان در آب تخم ريزي مي كنند و نوزاد آن ها مراحل اول رشد را در آب طي مي كند، اما چون بعداً آبشش آنها تبديل به شش مي شود، جانور بايد بقيه ي زندگي را در خشكي بگذراند. قورباغه از دوزيستان است. نوزادان قورباغه گياه خوارند. اما جانور بالغ، گوشت خوار است. پوست قورباغه نازك است، پولك ... ندارد. شش قورباغه ها كوچك است و نياز جانور را رفع نمي كند. به اين علت، قورباغه ها تنفس پوستي هم دارند.


 
دوزيستان:دوزيستان جانوراني هستند كه ستون مهره دارند، خونسردند و معمولاً پوستي نرم و مرطوب دارند. نام آن ها به معناي «داراي دو شيوه ي زندگي» است، زيرا بيش تر دوزيستان زندگي خود را در آب آغاز مي كنند و بعداً به گونه اي تغيير مي كنند كه كم كم مي توانند در خشكي زندگي كنند.

سير زندگي دوزيستان:بيشتر دوزيستان در آب جفت گيري مي كنند و جانور ماده در آب تخم ريزي مي كند. نوزادي كه از تخم بيرون مي آيد شبيه والدين خود نيست و به عكس شبيه يك ماهي كوچك با سري بزرگ و دمي لرزان است و نوزاد، دوزيست خوانده مي شود. در ابتدا نوزاد دوزيست با آبشش تنفس مي كند و از گياهان ريزي كه در آب زندگي مي كنند تغذيه مي كند. در حين رشد در بدن نوزاد دوزيست تغييراتي رخ مي دهد ، آبشش ها از بين مي روند و شش و پا پديد مي آيد طوري كه جانور مي تواند در خشكي زندگي كند . در اين زمان غذاي جانور دوزيست هم تغيير مي كند. دوزيستان بالغ گوشت مي خورند و بنابراين از انواع زيادي از جانوران كوچك تغذيه  مي كنند. اين تغيير بدن و شيوه ي زندگي جانور ، دِگَرديسي ناميده مي شود.

دوزيستان بالغ مي توانند در خشكي زندگي كنند، اما پوست بدن آنها بايد هميشه مرطوب بماند . آن ها شش دارند، اما اين شش ها معمولاً خيلي بزرگ نيست و از اين رو دوزيستان از طريق پوست هم تنفس مي كنند. آنها تنها مواقعي مي توانند اين كار را انجام دهند كه پوستشان مرطوب باشد، به هم دليل به ندرت از آب دور مي شوند.

رده بندي دوزيستان
راسته کاتادا يا دوزيستان دم‌دار که سمندرها در اين راسته قرار دارند.
راسته آنورا يا دوزيستان بدون دم که قورباغه‌ها در اين راسته قرار دارند.
راسته آپودا يا دوزيستان بدون دست و پا
ويژگيهاي اختصاصي
پوست برهنه ، مرطوب و نرم است با غدد مخاطي زياد که ترشحات غدد باعث نرم و مرطوب شدن پوست مي‌شود. پولک يا فلس روي پوست وجود ندارد.
دو جفت اندام حرکتي براي راه رفتن يا شنا کردن دارند. تعداد انگشتان بين 5 - 4 عدد است. بين انگشتان در انواعي پرده شنا ديده مي‌شود مانند قورباغه.
اسکلت کاملا استخواني است و مهره‌ها دنده ندارند.
قلب از دو دهليز جدا و يک بطن مشترک با 3 جفت سرخرگهاي خروجي از بطن است. گردش خون مضاعف و ناقص است.
تنفس بوسيله آبششها ، ششها ، پوست و پوشش داخلي دهان انجام مي‌شود.
مغز داراي دو نيمکره رشد طولي يافته است. لوبهاي بويايي رشد متوسط دارند و از مغز 10 جفت اعصاب جمجمه‌اي جدا مي‌شود.
همانند ماهيها جانوران خونسردي هستند.
اکثرا هم تخم‌گذار هستند.
ساختار پوست
در دوزيستاني مانند قورباغه که از انواع مهم اين گروه است، پوست به صورت چند لايه‌اي بوده و به صورت دوره‌اي در هر ماه يکبار تعويض مي‌شود. علاوه بر غدد مخاطي در بعضي از دوزيستان مانند وزغها ، غدد مولد سم هم وجود دارد که اين جانوران را بر عليه دشمنان مصون نگه مي‌دارد. پوست رنگي است. تغيير رنگ به کندي انجام مي‌شود به اين دليل که سيستم عصبي کنترل مستقيمي روي سلولهاي رنگي ندارد.

ساختار اسکلت بدن
جمجمه يک جعبه استخواني است که مغز و اندامهاي حسي را نگهداري مي‌کند. ستون مهره‌ها از مهره‌هاي جدا از هم تشکيل شده اين مهره‌ها شامل مهره‌هاي گردن ، پشت ، ناحيه کمري ، خاجي و ناحيه دمي در دوزيستان دم‌دار است. بعضي از سمندرها تعداد مهره‌هايشان به بيش از 100 عدد مي‌رسد و در قورباغه فقط 9 مهره بدون دنده وجود دارد.

 

 

                                                                            استخوان بندي دوزيستان

دستگاه گردش خون
قلب که داخل پرده دور قلب قرار دارد. از دو دهليز جدا از هم و يک بطن مشترک بوجود آمده که در بالاي بطن ، پياز آئورتي قرار دارد. به دهليز سمت راست يک سينوس سياهرگي اتصال دارد. از بالاي بطن يک تنه آئورتي کوتاهي خارج مي‌شود که به دو تنه آئورتي راست و چپ تقسيم مي‌شود. هر يک از انشعابات داراي 3 شاخه از سرخرگهاست که شامل سرخرگ يا کمان کاروتيدي ، سرخرگ يا کمان آئورتي و سرخرگ ياکمان ششي _ پوستي هستند. که اولي حاوي خون اکسيژن‌دار ، دومي حاوي خون مخلوط و سومي حاوي خون تيره است. خون تيره همه بدن از طريق يک سيستم سياهرگي پيچيده به قلب برمي‌گردد.

 
 
 

دستگاه تنفسي
تنفس از طريق ششها در انواعي از دوزيستان مانند قورباغه ديده مي‌شود. علاوه بر تنفس از اين طريق پوست و حفره دهاني نيز در تنفس نقش دارند. تنفس در انواع گوناگون دوزيستان متفاوت است.

دستگاه گوارش
دهان مجهز به آرواره‌هاي تحتاني و فوقاني با دندانهاي ريز مخروطي است. لبها رشد زيادي ندارند. دهان به حلق و مري منتهي مي‌شود. معده ساده‌اي وجود دارد. سپس روده کوچک ، روده بزرگ و راست روده وجود دارد.

 

 

محافظت از تخمها و نوزادان
بيشتر جانوران به صورت غريزي به محافظت ونگهداري از نوزادان خود مي پردازند اما شيوه هاي مراقبتي در دوزيستان گوناگوني بيشتري نسبت به ساير جانوران دارد كه يكي از عاملهاي مهم بقاي اين گروه از جانوران مي باشد .

دوزيستان را در سه راسته ي ، بي دم، دم دارو بي دست و پا طبقه بندي مي كنند كه در هر سه راسته شيوه هاي مراقبت از نوزادان بسيار جالب و در نوع خود بي نظير است .

برخي دوزيستان با ساختن لانه و يا پناهگاه براي تخم هاي خود علاوه بر محافظت از تخمها در مقابل صيادان ، محيط مرطوبي را نيز براي تخمها ايجاد مي كنند كه شرط بقاي تخم تا رسيدن به مرحله لاروي است . در قورباغه درختي ژاپني جفتها با همكاري هم تونلي را حفر مي كنند و آنرا با پوشش كف مانندي كه خود توليد مي كنند پر مي كنند و سپس در تونل حقر شده تخم گذاري كرده و لانه را ترك مي كنند . تخمها در محيط كف مانند كه رطوبت لازم را تهيه مي كند رشد كرده و لاروها نيز از تونل به بركه يا رود هدايت مي شوند و دگرديسي را در آنجا انجام مي دهند ، و يا در يك گونه ديگر جنس ماده تخمهاي بزرگش را در كيسه ژلاتيني سوسيس مانندي كه خود آنرا ترشح مي كند قرار داده و در رودخانه رها ميكند . اما بسياري از دوزيستان به طور مستقيم از تخمها مراقبت كرده و حتي تخمها را براي مراقبت بيشتر ، همراه خود به هر كجا كه بروند مي برند ! .

 

در يك گونه ي ديگر از دوزيستان بي دم ، جنس نر در يك مكان امن مي نشيند و كيسه ژلاتيني كه معمولا حاوي 17 عدد تخم است را با دستهاي خود نگه مي دارد. و يا مشاهده شده كه در جنسهاي مختلف يك گونه ديگر كه جز دوزيستان بي دست و پا هستند ، جنس ماده تخم ها را در نقب هايي از خاك مرطوب مي گذارد و خود تا موقع خروج لاروها به دور تخمها مي پيچد .

جالب ترين حالت از مراقبت تخمها در گونه هاي زير ديده مي شود .

در راسته دوزيستان دم دار  سمندر تيره با 19 گونه قرار مي گيرد ، در اين چنس از سمندر، جنس ماده رديفي از تخها را به صورت گردن بند به دور گردن خود قرار داده و با خود حمل مي كند . وزغ اروپايي را با چند گونه در بيشتر مناطق اروپا و در نواحي از شمال غرب قاره آفريقا مي توان يافت . در اين جنس از وزغ ، وزغ ماده تخمهايي به صورت زنجيره اي مي گذارد. سپس وزغ نر تخمها را در پشت و بين پاهاي خود قرار مي دهد تا محافظت از تخمها به بهترين نحو صورت پذيرد. در هنگام خروج لاروها ، وزغ نر، در قسمتهاي كم عمق رودخانه قرار مي گيرد تا لاروها بدون مشكل خود را به آب برسانند .

 

 

قورباغه داروين در ناحيه كوچكي در جنوب غرب آمريكاي جنوبي زندگي مي كند . قورباغه داروين تخمهاي خود را بروي زمين مي گذارد ولي قبل از تولد لاروها ، قورباغه نر آنها را وارد دهان خود مي كند و در كيسه صوتي زير گلوي خود نگه داري مي كند تا لاروها به قورباغه كامل تبديل شده و سپس از دهان پدر خارج مي شوند .

 
 
 

 اما شايد جالب ترين شيوه نگه داري تخمها مربوط به نوعي وزغ به نام وزغ سورينام باشد . وزغ سورينام (پيپا ) بومي آمريكاي جنوبي و با طولي در حدود 20 سانتيمتر ، تقريبا تمام عمر خود را در آب مي گذراند . ظاهري شبيه به برگ درخت داشته و بدني كه به نظر له شده مي آيد ! با پاهايي بزرگ و مشبك! . اما توليد مثل اين گونه نيز بي نظير است.در فصل توليد مثل پوست پشت جنس ماده ، كلفت ، رگدار و ژلاتيني مي شود . بعد از تخم گذاري جنس نر تخمها را درون پوست ژله اي شده ماده فشار داده و با اين ترتيب هر تخم در يك حفره انفرادي قرار مي گيرد . پس از اين عمل پشت جانور ماده منظره اي شبيه به شانه عسل پيدا ميكند! . لاروها پس از خروج از تخم در همين محل مانده و هنگامي كه تبديل به يك قورباغه كامل و كوچك در حد 2 سانتيمتر شده از درون پوست پشتي مادر خود خارج مي شوند و زندگي خود را درون آب رودخانه ادامه مي دهند .

 

قورباغه‌هاي از گروهي از جانوران به نام دوزيستان هستند. دوزيستان به جانوراني گفته مي‌شود كه بخشي از زندگي خود را در آب و بخشي را در خشكي به سر مي‌برند.

سه نوع دوزيست وجود دارد:

1. قورباغه‌ها و وزغ‌ها

2. سمندرها

3. دوزيستان بي‌پا

تا كنون 3900 گونه قورباغه و وزغ شناسايي شده است كه دانشمندان زيادي درباره‌ي آن‌ها پژوهش مي‌كنند. مي‌داني چرا پژوهش درباره‌ي قورباغه‌ها و وزغ‌ها اهميت داد؟

قورباغه‌ها و وزغ‌ها بر خلاف بقيه‌ي دوزيستان، دم ندارند. پاهاي عقبي آن‌ها بلند است و براي جهيدن به كار مي‌رود. در هر پاي عقبي، پنج انگشت وجود دارد. پاهاي جلويي كوچك‌تر و چهار انگشتي هستند و هنگام فرود آمدن به زمين، مانند ضربه‌گير عمل مي‌كنند.

قورباغه‌ها و وزغ‌ها تفاوت علمي زيادي ندارند، اما مي‌توان گفت پوست قورباغه‌ها نازك‌تر و مرطوب است. در عوض، پوست وزغ‌ها كلفت، خشك و زگيل‌دار است. به علاوه، قورباغه‌ها مي‌جهند، اما وزغ‌ها آهسته راه مي‌روند.

 
 
 

قورباغه‌ي جالوت، كه در غرب آفريقا زندگي مي‌كند، بزرگ‌ترين قورباغه است. طول اين قورباغه به بيش از  30 سانتي‌متر و وزن آن به نزديك 3.5 كيلوگرم مي‌رسد. همين طور كه اين قورباغ‌ها رشد مي‌كنند و بزرگ‌تر مي‌شوند، چند بار پوست مي‌اندازند. نخست بدنشان را خم و دولا و راست مي‌كنند تا پوستشان سست شود.سپس، آن را مانند يك عرق گير روي سرشان مي‌كشند و آن را مي‌خورند!

 

قورباغه‌هاي جالوت مي‌توانند موش، ماهي، پرنده‌هاي كوچك، قورباغه‌هاي ديگر و حتي هم‌نوعان خود را بخورند. البته، خود آن‌ها نيز خوراك لذيذي براي برخي انسان‌ها هستند و به همين خاطر در خطر نابودي قرار گرفته‌اند

 

 
نویسنده:
مترجم :
منبع :
تاریخ :
مطالب مرتبط
 
 عجيب ترين فرم هاي حيات (قسمت اول)
 فرم هاي زيستي درجهان (قسمت دوم)
 A.A.B/ مقايسه اثر مقادير مختلف مکمل روي بر رفتار حرکتي در موش هاي صحرايي نر جوان
 A.A.B/ اثر مصرف خوراکي بخش هوائي گياه والک بر ميزان گلوکز و ليپيدهاي خون در موش صحرايي ديابتي
 A.A.B/ بررسي اثر علف كش پاراكوات بر تغييرات هيستولوژيكي بيضه، باروري، روند اسپرماتوژنز و محورهاي هورموني هيپوفيـز – گنـاد در موش هاي نژاد Balb/C
 
نظرات
 
نام : شهر :
   
 
 
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت فرا ارتباط می باشد