صفحه اصلی

آرشیو مقاله ها

آرشیو اخبار

همکاری با ما

تماس با ما
 
عنوان خبر
 
  
 
سامانه جمع آوری خودکار تجهیزات IT
افرنگ نیوز مجله زندگی
هر روز صبح جدیدترین اخبار در افرنگ نیوز کلیک کنید ...
کودکان کار به کجا مي روند؟
فلج مغزي نوزاد به خاطر قصور پزشکي
6 ماده غذايي که باعث التهاب‌ در بدن ميشود
مستمري 150هزار توماني بهزيستي کفاف مايحتاج زندگي را نمي‌دهد
کدام افراد حتما مبتلا به آلزايمر مي‌شوند؟
مرگ سالانه 60 هزار ايراني به دليل مصرف دخانيات
اينفوگرافيک / راهکارهايي براي پيشگيري از تشديد اگزما در زمستان
اختصاص بسته‌هاي معيشتي و کمک‌هايي در حوزه خودرو به رانندگان تاکسي
قند با مغز ما چه مي‌کند؟
وضعيت ايران و ساير کشورها از نظر آلودگي هوا چگونه است؟
رضايت بيمار بايد چه ويژگي هاي حقوقي داشته باشد؟
درمان ناباروري در 3 نوبت به صورت رايگان انجام مي‌شود
خانه‌هاي مجردي چرا زياد شده؟
مادر بهترين کمک کننده به کودک براي گفتار درماني
کاري کنيد که بداند دوستش داريد!
4 روش ساده براي کاهش اضطراب
چطور دوقلو دختردار شويم؟
خانوار‌هاي جامانده از طرح معيشت چگونه اعتراض کنند؟
همه سالمند مي‌شويم
اهميت کلسيم براي بدن
نقش حمل و نقل و شبکه هاي ارتباطي در توسعه کشاورزي
تعداد بازدید : 1513
 
 

  بسمه تعالي پيشگفتار کشاورزي به عنوان يکي از بخشهاي مهم اقتصادي هر کشور مطرح است چرا که مواد غذايي و کالاهاي توليدي در آن براي رفع نيازهاي اوليه انسانها مورد استفاده قرار مي گيرد براي رساندن مواد اوليه براي توليد محصولات کشاورزي از يکطرف و رساندن کالاهاي توليد شده در بخش کشاورزي به دست مصرف کنندگان احتياج به شبکه هاي ارتباطي و راهها ني باشد که در اين مبحث بر آنيم تا مسائلي را در رابطه با تاثير حمل و نقل در توسعه کشاورزي مطرح کنيم براي پرداختن به موضوع لازم است مفاهيم توسعه وتوسعه کشاورزي را تعريف کرده و پس از آن زير ساختهاي اقتصادي مورد نياز براي توسعه کشاورزي از جمله تسهيلات بازاريابي و حمل و نقل را مورد بررسي قرار مي دهيم . مقدمه حمل و نقل و ارتباطات به عنوان يکي از شاخه هاي اقتصاد نقش مهمي در کشاورزي يک منطقه دارد اغلب کشاورزان مجبورند مزرعه و تصميمات اداره کارهايشان را برپايه حجم آمد و شد و محدوديتهاي حمل و نقل تنظيم کنند(w.w.w.P.D.F may 2000-34) (reams.may 2000-34)در گذشته رابطه بين کشاورزي و حمل و نقل کاملا ساده بود و راههاي آهن و شاهراهها حمل و نقل عمده کالاها را از مزارع به بازار ها انجام مي دادند ولي در آينده اين نسبت افزايش خواهد يافت و سيستمي لازم است که کالاهاي توليد شده در مزارع بزرگتر با نيروي انساني کمتر در واحد مايل را براي بازارهاي بزرگ تأمين کند و در حين اين کار بايستي رابطه توليد کنندگان به ويژه غلات را با مکان و بازارهاي ناحيه اي برقرار کند (w.w.w.ngplains.org.may2002) به عبارت ديگر فعاليت هاي اقتصادي در پي وجود شبکه متکامل و گسترده حمل و نقل مکان گزيني مي کنند به اين ترتيب توسعه شبکه حمل و نقل موجب تغييرات اساسي در خصوص فعاليت هاي اقتصادي و در نهايت تخصص گرايي ناحيه اي مي گردد مثلا احداث جاده جديد در به زير کشت در آوردن اراضي کشاورزي بيشتر نقش دارد و اين به نوبه خود باعث توسعه کشاورزي مي گردد .(دکتر تولايي- 1384 - 148 ) اندازه گيري ارزش کشاورزي براي يک ملت غير ممکن است چون کشاورزي از يک طرف مواد غذايي لازم برا ي ادامه حيات انسان ها را فراهم مي سازد و نيز الياف ، چرم و بسياري از مواد لازم براي ساختن کالاهاي ضروري زندگي از طريق کشاورزي به دست مي آيد و از طرف ديگر کشاورزي در اغلب کشورها هنوز هم بزرگترين سهم را در اشتغال دارد از اين رو کشاورزي را اولين بخش اقتصادي تلقي مي کنند.(کوپاهي -1373-11) و اين امر به دلايل زير است : 1- وابستگي شديد کشور به مواد غذايي 2- فراهم بودن بخش عمده اي از عوامل توليد که تاکنون بلا استفاده مانده است 3- فراهم بودن بازار مصرف پر جمعيت 4- قدرت فراوان رقابت توليد در بازارهاي جهاني محصولات کشاورزي 5- ا......... بسيار کم 6- بازده بيشتر در مقابل سرمايه گذاري کم طبق آمار ، عملکرد 18 ساله (62-1344) ضريب سرمايه به توليد در بخش کشاورزي 36/2 و در ساير بخشها 23/4 است (ايرواني - 885) با توجه به اين مطلب که عمده بهره برداري ها در کشور ما به صورت نظام سنتي و بهره برداري خانوادگي است . بنابراين وجود رابطه منطقي و اقتصادي بين تعداد اعضاي خانواده و مقدار زمين در رابطه با وجود يا عدم و جود منابع ديگر فعاليت است سطح تقاضا در جامعه و موضوع قيمت محصولات نيز کشاورز بهره بردار را به توليد بيشتر وا مي دارد و توليد بيشتر يا از طريق افزايش سطح زير کشت واحد بهره برداري فراهم مي آيد و يا از طريق توسعه کشت عمقي و به خدمت گرفتن دانش و نهاده هاي جديد کشاورزي و تعيين حد مطلوب در حد قابل قبول زندگي ميسر است .(دکتر طالب -652) آنچه مسلم است براي انجام تمام اين امور چه در نظام بهره برداري خانوادگي و چه به صورت کشت تجاري احتياج به شبکه ارتباطي و حمل و نقل مناسب است و هرچه شبکه حمل و نقل پيشرفته تر باشد . مسلماً بازده اقتصادي در بخشهاي مختلف به خصوص کشاورزي خواهد بود بنابراين در اين مقاله بر آنيم تا مسائل مربوط به حمل و نقل و عوامل وابسته به آن و نيز تعريف اجزاء تشکيل دهنده موضوع يعني توسعه و توسعه کشاورزي را مورد بررسي قرار دهيم . مفاهيم توسعه و توسعه کشاورزي در باب اصطلاح توسعه تعاريف متعددي وجود دارد و بنابراين تعريفي ، توسعه کوششي است براي تعادلي تحقق نيافته يا راه حلي است در جهت رفع فشارها و مشکلاتي که پيوسته بين بخشهاي مختلف زندگي اجتماعي و انساني وجود دارد بروکفيلد در تعريف توسعه مي گويد «فرآيند عمومي موجود در اين زمينه اين است که توسعه را برحسب پيشرفت به سوي اهداف رفاهي نظير کاهش فقر ، بيکاري و نابرابري » تعريف کنيم به طور کلي توسعه جرياني است که در خود تجديد سازمان و سمت گيري متفاوت کل نظام اقتصادي و اجتماعي را به همراه دارد توسعه علاوه بر بهبود ميزان توليد و در آمد شامل دگرگوني اساسي در ساختهاي نهادي ، اجتماعي ، اداري و همچنين وجهه نظرهاي عمومي مردم است توسعه در بسياري موارد حتي عادات و رسوم عقايد مردم را نيز در بر مي گيرد .(دکتر ازکيا – 1370-7 و8) بطور کلي تغييرات مثبتي که موجب بهبود وضع زندگي مردم گردد توسعه ناميده مي شود . اما در مورد توسعه ، کشاورزي ، توسعه کشاورز ي در چارچوب توسعه ملي يک کشور مورد بررسي قرار مي گيرد و به عنوان يک بخش اقتصادي مهم نقش حياتي در توسعه ملي ايفا مي کند مفهوم توسعه کشاورزي بعد از جنگ جهاني دوم تغييرات و تحولاتي يافته است توسعه کشاورزي هم به معني مدرنيزه کردن بخش کشاورزي و رسيدن به هدف رشد کشاورزي تلقي مي شد .(دکتر زماني پور -59) عوامل موثر در توسعه کشاورزي براي رسيدن به يک ترکيب مورد نياز براي توسعه کشاورزي بايد به عوامل زير توجه نمود : 1- تحقيقات کشاورزي 2- حصول اطمينان از عمده فروشي مناسب ، تدارکات مربوط به نهادها 3- پي ريزي يک زير ساخت روستايي از خدمات پشتيباني شامل کشاورزي از طريق آبياري و ساير وسايل مناسب 4- برنامه ريزي براي تربيت و آموزش نيروي انساني کشاورزي براي آنکه عناصر موجود در ترکيب توسعه کشاورزي بتواند نقش خود را ايفا کند عوامل ديگري مورد نياز است که عبارتند از راهها ، نظام حمل و نقل ، برق ، مخابرات و غيره ( فروزش - 220) براي رسيدن به توسعه کشاورزي علاوه بر عوامل ذکر شده در بالا به خدمات زير بنايي کشاورزي نيز نيازمنديم که مجموعه سيستم موسسات خدماتي و آموزشي را که توسط دولت و سازمان هاي دولتي و خصوصي فراهم مي شوند شامل مي گردد اين خدمات از ضروريات عمليات کشاورزي نوين مي باشند چارچوب خدمات زير بنايي کشاورزي در بر دارنده تسهيلات بازاريابي ، هزينه ها ي حمل و نقل ، دسترسي به راهها و جاده ها ، محرک هاي قيمت سازمانهاي اعتباري ، فدراسيون ها ، خط مشي هاي سياسي و احياء اراضي باير مي باشند اينها عواملي هستند که در اغلب موارد به بهبود وضعيت مزارع کمک مي نمايند و از برخي جهات آنها برروي عمليات کشاورزي و فعاليت اقتصادي مزرعه تاثير مي گذارند (دکتر دهقانيان – دکتر کوچکي – مهندس کلاهي اهري – 1374-268) نمونه بارز اين امر جمهوري خلق چين است که از سال 1978 به اين طرف جهش شديدي در رشد توليدات کشاورزي اين کشور پديد آمده است که عامل اصلي اين جهش در رشد کشاورزي را بايد مديون سرمايه گذاريهاي زير بنايي به ويژه در ساختمان راهها ، آبياري و کارهاي عمومي ديگر است (ديويد کلمن – فرد ريک نيکسون - 158) تسهيلات بازار يابي و شبکه راهها بازار يابي را مي توان به مجموعه خدمات تجارتي تعريف کرد که جريان کالاها و خدمات را از جانب توليد کننده به سمت مصرف کننده هدايت مي کند به گونه اي که کالاها در زمان، مکان و شکلي که مورد در خواست مصرف کننده و يا قيمتي که وي توان پرداختش را دارد به دست مصرف کننده برسد (کولس 1958) (جانبر سينگ اس. اس ديلون . 1374-268) به عبارت ديگر بازاريابي رابطه بين مصرف کننده و کشاورز را برقرار مي کند و اطلاعات نواحي مجاور در مورد تقاضا براي محصولات کشاورزي را در اختيار کشاورزان قرار داده و نقطه نظرات مصرف کننده را در مورد وسايل مورد نياز آنها تهيه مي کند (sadnu.singh.1991.253) بطوريکه بيشتر مردم نواحي روستايي ، براي تأمين بخش عمده در آمد نقدي خود (به طور مستقيم و غير مستقيم ) به بازاريابي مازاد کشاورزي وابسته اند . کساني که محصولات کشاورزي را مي کارند يا مي فروشند آشکارا به بازار هاي کشاورزي وابسته اند (آورم بن ديويد – وال -1374-26) به طور کلي نظام بازاريابي در مناطق کشت تجاري و بالاخره رساندن مواد توليدي به دست مصرف کننده شکل پيچيده اي به خود گرفته است در اين پيچيدگي فعاليت هاي جنبي ديگري چون داد و ستد هاي خرد و کلان ، انبار کردن ، استاندارد کردن و مراحلي چون حمل و نقل و تبليغ که در فعاليت هاي صنعتي نيز بيرون از نظام مصرف قرار دارند به وجود آمده زمينه هاي کاري وسيعي که توده هاي عظيمي از انسانها در آنها فعاليت مي کنند ايجاد کرده است (بدري فر -103-104) بنابراين امروزه کشاورزان توليد محصولاتي را در اولويت قرار ميدهند که از بازار فروش برخوردار باشد هنگاميکه عرضه محصول بيش از تقاضا باشد قيمت پائين مي آيد و اين موضوع نشان مي د هد که پيشرفت و ترقي کشاورزي در يک فصل بستگي به تقاضاي آن دارد در کشوري مانند هندوستان که مراکز جديد صنعتي در حال تکوين است و جمعيت رو به افزايش مي باشد تنها زماني که نياز ضروري باش اقدام به وارد کردن مواد غذايي مي شود و چنين سياستي باعث پيشرفت جوامع کشاورزي مي گردد . (سنيگ – ديلون -1374-269) با توجه به مسائلي که گذشت براي ايجاد سهولت جهت عرضه محصولات کشاورزي احتياج به سيستم حمل و نقل کار آمد موثري است تا کالاها هر چه سريعتر از توليد کننده به مصرف کننده برسد بنابراين حمل و نقل را نه تنها از لحاظ ظرفيت بلکه با در نظر گرفتن هزينه ها بايد ارزيابي کرد « در جغرافياي کشاورزي ما با هزينه هاي حمل و نقلي سروکار داريم که در جابجايي و انتقال محصولات کشاورزي از مزرعه به بازار يا کارخانه هاي تبديل محصولات نقش دارند اما مجموعه هزينه هاي حمل و نقل شامل کرايه حمل و نقل ، بار ، بيمه ، هزينه هاي گمرک ، مخارج انتقال کالا به وسيله نقليه ديگر ، هزينه هاي بسته بندي و حمل کالا و مخارج انبار داري مي گردد به علاوه وسعت بازار نيز در هزينه هاي حمل نقل موثر است زيرا يک بازار بزرگ معمولا هزينه هاي حمل و نقل را کاهش مي دهد (سنيگ – ديلون -1374-273-271) جاده ها براي دستيابي به بازار از اهميت خاصي برخوردار است بدون دسترسي به بازار ساير نواحي اقتصادي کشاورزان نه وسايل و نه انگيزه افزايش توليد دارند جانسون معتقد است که سه نوع جاده براي رفع نياز هاي مختلف لازم است جاده ها ي مسافرتي که رفت و آمد روزانه را به محل کار و بالعکس تامين مي کند ، جاده هاي مزرعه به بازار که به يک بازار پخش متصل است بازار پخش باعث تجمع و تمرکز خريداران و فروشندگان شده و نتيجتاً شرايط انحصاري را از بين خواهد برد بالاخره اين بازار ها به وسيله جاده هاي کاميون رو به هم متصل شده است که به هر ناحيه اقتصادي اجازه مي دهد که کالاها و خدمات ساير نواحي را به دست آورد براي مثال کشاورزاني که گوجه فرنگي پرورش مي دهند مي توانند در ناحيه اي که کشاورزان غله مي کارند بازاريابي کنند اما اين موضوع فقط از طريق دسترسي به بازاريابي ميسر است . البته لازم به ذکر است که حمل و نقل ضمن مثبت بودن و ايجاد ارتباط گاهي در روستاها پيامد هاي منفي نيز به دنبال دارد از جمله در کشورهاي غنا و پرو برون کوچي از روستا با ورود کاميون به روستاها براي حمل مردم و اجناس به خارج از روستا افزايش يافت .(سلي قنيدلي -1372-186)يا زماني که راه آهن داير شد بسياري از متفکران آن را وسيله اي براي کاهش جدايي ميان شهرو روستا مي ديدند به اين دليل که راه آهن تبادل انسان و کالا را آسان مي کرد با رشد تجمعات شهري کم کم مسئوليت مهاجرت ها به گردن راه آهن انداخته شد به طوريکه در بلژيکم طرفداران کشاورزي تابدانجا پيش رفتند که برچيدن راه آهن کارگري را خواستار شدند چون آن را يکي از دلايل بحران کشاورزي شناخته بودند (ژان پنتيه -1369-36) در فرانسه جغرافيداني به نام «رنه موسسه» تصور مي کرد که در بن سفلا رابطه اي بين گشايش راه آهن و آغاز مهاجرت يافته است اين سخن از دانشمند جغرافياي ديگري به نام کپو – ري است که در اين رابطه جبهه گيري سختي کرد و بيان کرد راه آهن بايستي به عنوان عمل اصلي مهاجرت شناخته شود «1946» (ژان پنيته -1369-36) ولي آنچه مسلم است گسترش راهها مي تواند علاوه بر بازارهاي داخلي ، جهت بازار صادرات نيز افزايش توليد ايجاد کند ، زيرا تمايل مربوط به پيوستن کشورهاي در حال توسعه کنوني به بازار جهاني همچنان به قوت خود باقي است از طرف ديگر درهاي اين کشورها به روي واردات کالاهاي مصرفي که توليد انبوهي دارند باز شد امروزه بسياري از دولت ها همان قدر که در پي افزايش توليد مواد غذايي داخلي هستند که در انديشه هر چه بيشتر تشويق صادرات محصولات کشاورزي . پيشرفتهايي که در زمينه تکنولوژي کشاورزي پديد آمده است نياز به افزايش توليد محصولات غذايي داخلي را جهت داده و بر حمل و رفع مشکلات کمک کرده است اين پيشرفته ها هم ماشيني کردن فعاليت هايي نظير آماده سازي زمين – خرمن کوبي و آبياري و هم استفاده از کود هاي شيميايي را در بر مي گيرد تمامي اين فعاليت ها به حمل و نقل گسترده اي نيازمند است عامل ديگر يعني بهبود ذخيره سازي بذر نيز به حمل و نقل وابسته است اما وابستگي آن کمتر است شبکه راهها و حمل و نقل مي تواند بر عوامل زير تأثير گذار باشد : 1- تغييرات توزيع در آمد(در بخش کشاورزي به علت آنکه قدرت خريد متعلق به يک واحد از يک عامل توليد (زمين / نيروي کار)نسبت به قدرت خريد يک واحد از عامل توليد ديگر تغيير کرده است ) 2- تغييرات نسبي در قدرت خريد که به افراد خاصي در هر طبقه مربوط مي شود اين تغييرات بر اساس مالکيت عوامل توليد تعيين مي شود ( کشاورزان بزرگ و خرده پا ) 3- تغيير در کل محصول خالص بخشي در حالي که در توزيع داخلي تغيير ايجاد نشود. 4- افزايش يا کاهش ميزان تسلط بر کالا يا خدمات توليدي در بخش هاي ديگر يعني تغيير شرايط مبادله ميان بخشهاي کشاورزي و صنعت ( هاو – ريچارد رز-9و12) با توجه به مطالب مطرح شده مي توان نتيجه گرفت که براي توسعه کشاورزي احتياج به آشنايي عرضه کننده به عنوان توليد کننده و تقاضا کننده به عنوان مصرف کننده وجود دارد و براي رسيدن به اين مهم بايستي از بازاريابي و تسهيلات ارائه شده توسط آن استفاده کرد و پر واضح است که انجام اين کار بدون دسترسي به شبکه حمل و نقل کار آمد و گسترده ميسر نيست . نقش حمل و نقل در توسعه کشاورزي تشخيص رابطه ميان گسترش شبکه حمل و نقل و بازتاب آن در روند توسعه اقتصادي از نظر آنکه کدام يک علت يا معلول محسوب مي شوند چندان آسان نيست در حقيقت طرح اين دو پيش فرض که گسترش کمي و کيفي حمل و نقل باعث توسعه اقتصادي مي شود و يا برعکس و اينکه موقعيت توليدي روستا هاي منجر به جذب امکانات حمل ونقل بيشتري مي شود هر دو منطقي به نظر مي رسد ولي آنچه مسلم است رشد کشاورزي در هر ناحيه جغرافيايي وابسته به موقعيت سيستم حمل و نقل درآن ناحيه است راه مناسب سهولت عرضه توليدات کشاورزي را به بازار فراهم آورده و همچنين موقعيت مناسبي را برا ي حمل نهاده هاي مورد نياز کشاورزي از شهرها و مراکز توليد ي آنها به سطح مزرعه سبب مي گردد ( دکتر مطيعي لنگرودي -1381-202) در برنامه ريزي براي توسعه کشاورزي توجه به الگوهاي سکونت گاه ها ي روستايي ضروري به نظر مي رسد در اين رابطه بايد به الگوهاي فضايي سکونت نيز توجه نمود که راهها تا حدود زيادي متأثر از محيط جغرافيايي است ولي در بسياري از موارد با توجه به تسلط انسان بر طبيعت انسان مي تواند از تاثير آن رهايي يابد با حمل مصالح ساختماني به وسيله راههايي و شبکه ارتباطي به محل دلخواه مي توان مصالحي را در ساخت مساکن به کار برد که کاملا با محيط جغرافيايي اطراف متفاوت است ( تولون -1374-60) قابل ذکر است که عاملي که روستائيان را قادر به استفاده از مصالحي خارج از محل کرده است توسعه کشاورزي و دسترسي به بازارهاي مصرف پرجمعيت و مطمئن خارج از روستا است که در آمد روستايي را افزايش داده و همه اين امور به مدد استفاده از راهها و شبکه هاي ارتباطي ميسر گرديده است در نتيجه هر زارع محصولي را که برتري نسبي در توليد آن دارد به عمل مي آورد اين پيوند مراکز توليد با مصرف ترس از قحطي را در نقاطي که مواجه با خشکسالي مي شوند تقليل داده است در گذشته که وسايل حمل و نقل به بازار خيلي ابتدائي بود بسياري از زمان ها ي مستعد بدون استفاده مي ماند و يا زارعين هر محل مجبور بودند محصولات خود را به قيمت ارزانتري بفروشند و يا محصولاتي را توليد کنند که فساد پذير نباشد مثل (پنبه ، گندم و....)ولي باظهور وسايل حمل و نقل بهتر امروز ه همه محصولات در تمام فصول سال در دسترس مصرف کنندگان قرار مي گيرد اين امر در حاليکه به نفع لايه هاي بالاي در آمدي جامعه بوده است وي به زيان طبقات خيلي پائين در آمدي تمام مي شد چون در نقاطي که به علت عدم دسترسي به بازارهاي بزرگ ، توليد کنندگان در اثر کمي تقاضا مجبور بودند محصولات خود را به خصوص در مورد ميوه ها در زمان رسيدن محصول به قيمت هاي ارزاني بفروشند و تقريبا تمامي اهالي محل مي توانستند آنها را بخرند ولي با گسترش وسايل حمل و نقل بهتر ، تقاضا براي اين محصولات زياد و در نتيجه قيمت آنها افزايش يافته است و لايه هاي خيلي پائين در آمدي ديگر مي توانند از اين محصولات بخرند . در سابق وسايل حمل و نقل محصولات کشاورزي چهار پايان يا خود زارع بود ولي امروزه مهمترين وسايل حمل و نقل کشاورزي عبارتند از : 1- کاميون 2- ترن 3- کشتي 4- هواپيما 5- وسايل ارتباط جمعي 1- کاميون : کاميون ها به علت سرعت زياد و ظرفيت هاي مختلف و انعطاف پذيري نقش بسيار مهمي را در حمل و نقل مواد کشاورزي دارند يکي از امتيازات کاميون ها اين است که در يک تخليه و بارگيري محصول را مستقيما از مزرعه به مغازه حمل مي کنند به علاوه کاميون ها در تمام ساعات روز مي توانند محصولات را حمل کنند بعلاوه براي حمل هر محصول مي توان به راحتي کاميوني متناسب با آن در بازار پيدا کرد (کاميون حمل جو و....) 2- ترن : عموما در تمام دنيا وسيله ارزان ترن براي حمل و نقل محصولاتي که زود فاسد نمي شوند (گندم و جو ) به خصوص براي مسافات دور مي باشد . 3- کشتي : وسيله ارزان قيمتي براي حمل و نقل محصولات کشاورزي به خصوص در تجارت بين المللي است کشتي براي حمل و نقل انبوه محصولات خيلي مناسب مي باشد . 4- هواپيما : اخيرا در امر حمل و نقل محصولات کشاورزي وارد نشده است چون اکثريت مردم مناطق معتدله ساکن هستند و محصولات آنها تقريبا در يک موقع زماني مشابه به دست مي آيند بنابراين بعضي از مالک که مي توانند چند روزي زودتر از سايرين محصولات خود را توليد کنند اگر بتوانند اين محصولات را سريعتر به بازار برسانند نفع زيادي به دست مي آورند . 5- وسايل ارتباط جمعي : مثل تلويزيون ، راديو ، نشريات ، تلفن ، بي سيم ، تلکس ، خدمات پستي ، فاکس ، اينترنت گرچه در حمل و نقل محصولات کشاورزي مستقيما دخالتي ندارند ولي به علت انتقال اطلاعات (که خود از مهم ترين عوامل تصميم گيري است )به بازاريابي محصولات کشاورزي کمک موثري مي کند .(کوپاهي -1373-402-401) در توسعه روستايي شرط اصلي به حرکت در آوردن مکانيسم ها ي توسعه ايجاد راههاي روستايي مناسب است در سايه وجود سيستم حمل و نقلي مناسب ، حمل آسان فرآورده هاي کشاورزي به مراکز مصرف ، امکان پذير گشته و کشاورزي را از سود آوري کافي برخوردار مي سازد چه بسيارند روستاهايي که از موقعيت بسيار مناسب توليدي برخوردار مي باشند ولي به دليل عدم وجود امکانات ارتباطي و حمل و نقل در انزوا به سر مي برند و از موقعيت توليد مناسب بهره وري کافي ندارند (دکتر مطيعي لنگرودي -1373-292-291) پس مي توان گفت که جاده ها خطوط زندگي و شريانهاي حياتي يک منطقه اقتصادي مي باشند اين گذرگاههاي حياتي باعث ارتقاء توسعه کشاورزي شده و بخش مهمي از شهرها و نواحي مربوط را تشکيل مي دهند جادهها خطوط مهم ارتباطي در توسعه کشاورزي يک ناحيه مي باشند اين خطوط ارتباطي نقش مهمي را در جابجايي منابع و کاهش فاصله بين مناطق شهري و روستايي ايفا مي کند به منظور بهره برداري از پتانسيل کشاورزي يک ناحيه جاده ها را بايد بر مبناي اولويت قراردادن ايجاد تغييرات کلي در سيماي کشاورزان منطقه توسعه بخشيد ايالت هاي پنجاب و هاريانا را مي توان به عنوان نمونه هاي شاخصي در اين رابطه ذکر کرد زيرا توسعه اقتصادي اين ايالت ها مستقيما نتيجه حاصل از شبکه هاي ارتباطي مناسب پيرامونشان است . در پنجاب در طول سال مالي 69-1968 برنامه فشرده اي براي احداث جاده هاي روستايي به اجرا در آمد که به ميزان قابل ملاحظه اي قابليت دسترسي به راههاي ارتباطي را افزايش داد قابليت دسترسي روستاها به راههاي ارتباطي نقش کليدي را در گسترش سطح زير کشت براي توليد انواع پر محصول و در بازاريابي و فروش مازاد توليد محصولات کشاورزي ايفا نمود(سينگ – ديلون -1374-276-275)موفقيت يا شکست برنامه هاي توسعه اقتصادي تا حدود نسبتا زيادي بستگي به وجود يا فقدان راههاي ارتباطي دارد از اين روست که تسهيلات ارتباطي را زير بناي اقتصادي مي گويند تا جائيکه حتي برخي از اقتصاد دانان برنامه ها و طرح هاي ارتباطي را مکمل يکديگر مي دانند و فرم و اصلاح وضع کشاورزي جامه عمل نمي پو شد مگر آنکه راههاي ارتباطي سالم بين مراکز توليد يعني روستاها و مصرف به وجود آيد در کشورهاي پيشرفته همزمان با توسعه اقتصادي وسايل ارتباطي راهها گسترش مي يابد و همين مسئله موجب موفقيت در رشد سريع توليدات کشاورزي در آن کشورها گرديد در مقابل در کشور هاي در حال توسعه يا عقب افتاده که چنين تسهيلاتي وجود نداشت توسعه کشاورزي با موفقيت همراه نبود به عنوان مثال دو قاره افريقا و امريکاي لاتين که هر دو از قاره هاي در حال توسعه هستند و مجموعا 34% مساحت جهان را تشکيل مي دهند فقط 7% راههاي جهان را دارا هستند و آسيا که 53% جمعيت را داراست فقط 3% از وسايل حمل و نقل موتوري را در اختيار دارد از مشاهده تسهيلات ارتباطي کشور هاي مختلف به اين نتيجه مي رسيم که درجه پيشرفت و توسعه اقتصادي هر کشور رابطه مستقيم با امکانات و تسهيلات ارتباطي آن کشور دارد و ديده شده کشور هايي که سطح زندگي آنها پائين و در حال توسعه اند سيستم ارتباطي منظم ندارند يا آنکه ارتباطات موجود در آن کشورها موثر و کافي نمي باشد (دکتر بديعي -1367-231) حمل و نقل جزء اصلي همه سيستم هاي غذايي به ويژه در کشورهاي صنعتي مانند ايالت متحده مي باشد اين قبيل کشورها هم صنعت بسيار پيشرفته و پيچيده و هم برنامه هاي فشرده کشاورزي دارند بطوريکه در امريکا سالانه حدود 6 10*160 هکتار زير کشت بوده و متوسط محصول در هر هکتار 3360 کيلو گرم مي باشد اين بدان معناست که حدود 6 10 *518 تن توليدات شامل مواد غذايي و الياف از مزرعه به محل هاي مختلف براي مصرف بعدي حمل مي شود (منتل – 1373-179) و اين آمار به تنهايي نقش اصلي حمل و نقل پيشرفته و سريع را در توسعه کشاورزي تا حدود زيادي نشان مي دهد. نتيجه گيري با توجه به مطالبي که در صفحات پيش گذشت مي توان نتيجه گرفت حمل و نقل و شبکه هاي ارتباطي به عنوان يکي از فاکتورهاي مهم در توسعه کشاورزي و همچنين توسعه روستا(رفاه) مي باشد زيرا قرار گرفتن روستاها در مسير جاده هاي اصلي و استفاده و دسترسي به وسايل حمل و نقل سريع از طرفي ارتباط آنها را با نواحي پيرامون فراهم ساخته و موجب تبادل اطلاعات ، افکار و استفاده يا دسترسي کشاورز به مواد اوليه (بذر ،کود ،سم ،...)مي شود و از طرف ديگر آرامش و اطمينان خاطر براي توليد بهتر و بيشتر به روستايي مي بخشد چرا که مطمئن است که به وسيله شبکه راهها در کوتاهترين زمان ممکن مي تواند محصولات خود را به مصرف کنندگان برساند و سود مناسبي را از طريق فروش محصولات به دست آورد و اين امر باعث بالا رفتن استانداردهاي زندگي در نواحي روستايي مي گردد. منابع و مآخذ 1- آورم ، سن ، ديويد وال ، نظام هاي اقتصادي نواحي روستايي و توسعه آنها ، عباس حکيمي جهاد سازندگي مرکز تحقيقات و بررسي مسائل روستايي ، 1374 2- ازکيا ، مصطفي ، جامعه شناسي توسعه و توسعه نيافتگي روستايي ايران – اطلاعات – 1370 3- ايرواني ، محمد جواد ، اولين کنگره ملي بررسي مسائل توسعه کشاورزي ايران ، سازمان تحقيقات کشاورزي و منابع طبيعي 4- بدري فر ، منصور ، جغرافياي اقتصادي (عمومي ، کشاورزي )، پيام نور 5- بديعي ، ربيع ، جغرافياي مفصل ايران ، اقبال ، 1367 ، جلد سوم 6- پنتيه ، ژان ، مهاجرت روستائيان ، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامي «دکتر محمد مؤمني کاشي»، 1369 7- پنتل ، پنتل ، وي – ام ، کشاورزي و انرژي «نگرشي اکولوژيک » دکتر عوض کوچکي دانشگاه فردوسي مشهد ، 1373 8- تولايي ، سيمين ، در آمدي برمبناي جغرافياي اقتصادي (صنعت ، حمل و نقل ، انرژي ) جهاد دانشگاهي دانشگاه تربيت معلم تهران ، 1375 9- زماني پور ، اسد الله ، ترويج کشاورزي در فرآيند توسعه ، دانشکده کشاورزي دانشگاه بيرجند 10- سينگ ، ديلون ، جانسر ، اس اس ، جغرافياي کشاورزي ، دانشگاه فردوسي مشهد ، دکتر سياوش دهقانيان ، دکتر عوض کوچکي ، مهندس علي کلاهي اهري ، 1374 11- طالب ، مهدي ، مجموعه مقالات اولين کنگره ملي بررسي مسائل توسعه کشاورزي ايران سازمان تحقيقات کشاورزي و منابع طبيعي 12- فروزش ، غلام رضا ، مجموعه مقالات اولين کنگره ملي بررسي مسائل توسعه کشاورزي ايران ، سازمان تحقيقات و منابع طبيعي 13- فنيدلي ، سلي ، برنامه ريزي مهاجرت هاي داخلي ، نويد شيراز ، دکتر عبدالعلي لهسائي زاده ، 1372 14- کلمن – نيکسون ، ديويد – فدريک ، تحول بخشي کشاورزي و توسعه اقتصادي ، مرکز مطالعات برنامه ريزي و اقتصاد کشاورزي ، دکتر سياوش مريدي 15- کوپاهي ، مجيد ، اصول اقتصاد کشاورزي ، دانشگاه تهران ، 1373 16- محمودي ، علي ، جغرافياي حمل و نقل ، نشر دانشگاهي ، 1362 17- مطيعي لنگرودي ، سيد حسن ، جغرافياي اقتصادي ايران (کشاورزي)، جهاد دانشگاهي مشهد ، 1381 18- مطيعي لنگرودي ، سيد حسن ، جغرافياي اقتصادي خراسان ، آستان قدس ، 1373 19- هاو – ريچاردوز ، جان – پيتر ، راههاي روستايي و کاهش فقر ، روستا و توسعه ، سيد جواد مير ، محمد رضا متوسلي 20- Sadnu and singh – fundamentals of Agricural Economics Himalaya poblishing Hoose – 1991 21- Reams – jack ، The future of Agriculture ، Agri-Business consulting site P.D.F ، May 2000 22- Glassheim – Nagel –be-Helmstetter ، Eliot –jerry –joe – Fred Toward New Horizons ، Northem Great plains Ins W.W.W.ngplains.org – may 2002
 
 

 
نویسنده:
مترجم :
منبع :
تاریخ :
مطالب مرتبط
 
 A.C.D/ افقهاي جديد دانش کشاورزي جهان
 ارسالي/ برنامه توسعه پايدار گياهان دارويي کشور
 ارسالي/ غذاهاي ارگانيک
 A.C.D/ مبارزه با کتريهاي گرم منفي ورم پستان
 ارسالي/ كشاورزي ارگانيك، رشد و توسعه پايدار-تجربه كشور اتيوپي
 
نظرات
 
نام : شهر :
   
 
 
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت فرا ارتباط می باشد