صفحه اصلی

آرشیو مقاله ها

آرشیو اخبار

همکاری با ما

تماس با ما
 
عنوان خبر
 
  
 
سامانه جمع آوری خودکار تجهیزات IT
افرنگ نیوز مجله زندگی
هر روز صبح جدیدترین اخبار در افرنگ نیوز کلیک کنید ...
کشف حداقل 200 مورد صندلي فروشي در دانشگاه‌هاي علوم پزشکي/ رد پاي صندلي فروشي در تلويزيون
کدو حلوايي دشمن سرماخوردگي و آنفلوآنزا
سندي براي خلاصي داروخانه‌ها از دارو فروشي
پشت پرده قاچاق داروي ايراني/ رانت و فساد ارز 4200 توماني
چند راهکار‌ براي رهايي از گلو درد
7 مرحله تا نمايان شدن شکم شش تکه!
داروي فشارخون را قبل از خواب مصرف کنيد
خون‌بازي مي‌کنم؛ پس هستم!
کاربرد سدر براي رفع مشکلات پوست و مو
تبعات زيست محيطي انتقال آب خزر
به‌خاطر چشم‌هايتان سيگار نکشيد
ماجراي يک عطر مرگبار در بازار کشور چيست؟
جذب 8 هزار پرستار در مقابل کمبود 100 هزار نفري مشکل گشا نيست
نکات مهم براي ماد‌ران بارد‌ار شاغل
پرسش هاي جنسي کودکان را بي پاسخ نگذاريم
بين سلامت قلب و عروق و مغز ارتباط وجود دارد
5 نوشيدني طبيعي مفيد براي فشار خون بالا
ساعت کاري طولاني انسان را طاس مي‌کند
محيط‌زيست شکارچي اردک شد
مولتي ويتامين‌ها شامل چه موادي هستند؟
روشهاي ايجاد علاقه مندي و انگيزش در دانش آموزان نسبت به درس شيمي
تعداد بازدید : 10590
 
 

چكيده :

 در اين مقاله به بررسي روشهاي متنوعي كه باعث ايجاد علاقه مندي و انگيزش جهت يادگيري بهتر درس شيمي دوره متوسطه در فراگيران ميگردد ، مي پردازيم علي رغم تلاش ايثار گرانه معلمان عزيز در انجام هرچه بهتر رسالت پيامبر گونه شان اين اطمينان حاصل نيست كه تلاشهايشان در جهت حصول اهداف آموزش و پرورش باشد.

بنابراين با بررسي عواملي چون :

‌1ـ چگونگي تاليف جامع تر كتب درسي شيمي

2ـ آشنايي فراگيران با روش هاي مطالعه صحيح

3ـ ايجاد ارتباط بين علم شيمي و زندگي روزانه فراگيران به منظور آشنايي بيشتر با كاربرد علم شيمي در زندگي

4ـ اثر همزماني تدريس تئوري و كار عملي جهت يادگيري بهتر

5ـ استفاده از روش تدريس مشاركتي ـ اجرايي

 

اين مقاله شامل نتايجي است كه از بكار بستن موارد فوق و بررسي نتايج نمرات درس شيمي (3) و آزمايشگاه در امتحانات نهايي فراگيران سال سوم متوسطه به دست آمده است.

اين پژوهش در سال تحصيلي 85-84 در دبيرستان شاهد خاندان قفلي كلاس 301 در ناحيه 7 مشهد انجام شده است

نتيجه‌ي پژوهش نشان مي دهد كه كتابهاي درسي بدون اشكال مفهومي و نوشتاري تا حدود زيادي باعث بهبود كيفيت تدريس شده ، در عين حال فرا گيران زماني كه با مطالعه قبلي درس را فرا مي گيرند به دليل آمادگي ذهني قبلي يادگيري برايشان سريعتر انجام مي شود .با انجام بازديد هاي علمي از مراكز صنعتي و كار خانجات در ارتباط با شيمي

، فراگيران تصوري از زمينه‌ي شغلي خود در آينده در صورت ادامه تحصيل در رشته شيمي در ذهن پيدا مي كنند .هنگام تدريس شيمي اگر از انجام آزمايشها حتي الامكان همزمان با درس با مشاركت خود فراگيران استفاده شود علاوه بر تقويت روحيه همكاري ، يادگيري روشهاي  حل مساله مي توانند بهتر مطالب درسي را بياموزند و در واقع به جاي ياد گرفتن به روشهاي ياد گرفتن علوم آگاهي يا بند . در واقع فراگيران ياد مي گيرند ، چگونه ياد بگيرند و آن را به ديگران بيا موزند زيرا تعميم اين روش يادگيري نشانه‌ي رشد تفكر در جامعه است . همچنين براي نيل به اين منظور معلمان بايد عزم خود را در استفاده بيشتر از روشهاي تدريس جذاب ، فراگير محوري و مشاركت جو كه معلم نقش هدايت كننده و تسهيل كننده يادگيري را دارد ، جزم كنند و همچنين آموزش و پرورش با تكيه بر علوم آزمايشگاهي و بها دادن به آن اثراتش را كمرنگ نكند .

مقدمه :    

معلم شيمي كسي است كه با روانشناسي فراگير ، فن معلمي و شيوه هاي آموزشي كه با آنها آشنا است  مي تواند از تاثير عواملي كه در ايجاد بي علاقه گي و عدم انگيزه فراگيران به مطالعه درس شيمي اثر دارد ممانعت به عمل آورد.

يادگيري شروع شده به ادراك مي رسد و از آنجا به تشكيل عبارتها . مفاهيم مجرد در ذهن منجر مي شود و در نهايت به نتيجه مطلوب  مي انجامد (هربرت اسپنسر )

  چون پژوهشگر به عنوان يك دبير توفيق خدمت به فراگيران را دارد  ضرورت بررسي و ارزيابي نحوه مطالعه و فرا گيري شيمي را احساس نموده و اقدام به پژوهشي در اين زمينه نموده ام و شرايط مساعد و نا مساعد براي  رشد فعاليت فراگيران را در موارد زير جستجو مي نمايم:

1ـ نوع برنامه درسي و اهداف آن

2ـ كتابهاي درسي شيمي بر پايه برنامه هاي تدوين شده

3ـ شيوه تدريس كتاب شيمي

4ـ وضعيت كلاس ، امكانات و محيط مدرسه

5ـ محيط اجتماعي كلاس از نظر سطح فراگيران

6ـ كارآيي علم شيمي در زندگي

 

1.     انتخاب موضوع 

چگونه مي توان به روشهاي گوناگون علاقه فراگيران را به مطالعه درس شيمي تقويت نموده و انگيزه لازم را در آنها ايجاد كرد .

 

2.     توصيف وضعيت موجود و بيان مساله:

پس از حدود23 سال سابقه آموزشي در تدريس شيمي همواره به اين نكات فكر مي كنم كه:

v     چگونه وارد كلاس درس شوم ؟

v     بحث را چگونه و از كجا آغاز كنم ؟

v     مفاهيم را با چه شيوه اي و با چه چه وسايلي براي درك بهتر بيان كنم ؟

v     موضوع مورد بحث را تا چه حدي با زندگي روزانه مي توانم مرتبط سازم ؟

v     از چه مثالهاي قابل لمسي براي فراگيران مي توانم استفاده كنم ؟

v     چگونه فراگيران را در كار تدريس درگير كنم تا كلاسي پويا و زنده داشته باشم ؟

v  چگونه با پرسش هاي فرا گيران بر خورد كنم تا از خود آنها براي دستيابي به پاسخ كمك بگيرم ؟

v     چگونه مي توانم فراگيران را به مطالعه كتب مرتبط با درس شيمي تشويق كنم ؟

v  براي ارتباط با آخرين مطالب علمي و استفاده از اينترنت چگونه مي توانم آنها را به پژوهش علاقه مند سازم ؟

v     چگونه اطمينان يابم كه فراگيران چقدر مطالب را فرا گرفته اند ؟

v     با توجه به محدوديت زماني طرح درس خود را چگونه بنويسم كه به همه اين كارها برسم ؟

v  آيا مي توان تنها به درصد قبولي بالاي كلاس در يك امتحان هماهنگ استاني و يا كشوري كه بيشتر جنبه‌ي دانشي آن هم از نوع حافظه اي‌ست استناد كرد و آن را شاخص برتري دانست ؟

با توجه به تلاشهاي فراوان دبيران شيمي ، فراگيران هميشه درس شيمي را غير قابل درك و كار برد مي دانند ، بنا براين بايد تغيير رفتاري در نحوه فراگيري درس شيمي پديد آيد تا فراگيران بتوانند با رشد ذهني خلاق خود به ساختن آينده علمي كشور مبادرت كرده و در غير اين صورت مطالب به صورت طوطي وار به خاطر سپرده و پس از پايان امتحان همگي به فراموشي سپرده مي شود ، ولي اگر فراگير با پژوهش كردن   در يابد كه شيمي چه تاثيري بر زندگي او و خانواده‌اش گذارده است بي ترديد به آن علاقه‌مند مي‌شود. اگر براي فراگير از خانواده و غذا سخن به ميان آيد شيمي به سرعت و با چهره‌اي كاملا متفاوت برايش تداعي مي شود .پس مي توان هميشه از يك ايده‌ي خلاق براي تدريس بهره گرفت .

 

3.گردآوري اطلاعات ( شواهد 1 ):

معمولا فراگيران در كلاس شيمي با بي توجهي به درس ، صحبت كردن با يكديگر يا مطالعه‌ي كتابهاي غير شيمي اظهار خستگي خود را بروز مي دهند .

در بحثهاي دوستانه و استفاده از فرمهاي نظر خواهي فراگيران معمولا سخت بودن فرمول نويسي ، عدم توانايي در نوشتن معادلات شيميايي و موازنه‌ي آنها و ... را دليل بر عدم علاقه‌ي خود به درس شيمي اعلام مي نمايند .

با بررسي نمرات امتحانات كلاسي نيز همين نتايج حاصل مي گردد.

در تبادل نظر با همكاران و همچنين با توجه به نمرات كسب شده در آزمون به عمل آمده نيز كيفيت پائين نمرات تاييد گرديد .

 

4.تجزيه و تحليل داده ها :

چنانچه روشهاي درست يادگيري و تدريس آموزش داده شوند هم فراگير و هم معلم به ادامه كار تشويق مي گردند ولي اگر تغييري به وجود نياوريم وضعيت نامطلوبي در آينده  در انتظارمان خواهد بود زيرا فراگيران به مدرك گرايي متمايل گشته و از اهداف اساسي آموزش كه رشد خلاقيتها براي ساختن آينده كشور است دور مي شوند .

براي ايجاد علاقه بايد كلاس درس توام با كار عملي باشد تا مطالب واضح و روشن به استناد آزمايش بيان و ارتباط منطقي بين مطالب برقرار گردد .

نكته ديگر درگير كردن فراگير با مسئله اي است كه مي خواهد فرا گيرد . تكرار و تمرين باعث استمرار در يادگيري است . ايجاد زمينه پژوهش در فراگيران نيز به كيفيت آموزش مي افزايد .

 

5.ارائه راه حل جديد موقتي :

به طور كلي دو راه حل موقتي ارائه مي گردد :

1-معلم محوري                                      2- فراگير محوري

كه براي تقويت و ايجاد انگيزه و علاقه در فراگيران از روش دوم به كمك جزئيات ذيل استفاده گرديد :

·        از روشهاي تدريس مشاركتي ـ عملي استفاده نمود .

·        براي فراگيران برنامه مطالعه قبلي تنظيم و آنها را ملزم به اجراي آن كرد .

·    براي استفاده صحيح از وقت كلاس و جلب توجه فراگيران به مطالب ارائه شده توسط معلم برنامه ريزي گردد .

·        در زمانهاي متفاوت از امتحانات گروهي به منظور تقويت حس مشاركت استفاده گردد .

·        از انجام آزمايش براي تدريس بهتر مي توان بهره گرفت .

·        فراگيران نكات مهم كتاب را مطالعه و مشخص كنند .

·        از وسايل كمك آموزشي در حد توان در هنگام تدريس استفاده شود .

·        از اردوهاي علمي براي آشنايي با نقش شيمي در زندگي و ايجاد تنوع استفاده شود .

 

6. اجرا و نظارت :

1ـ در بدو ورود به كلاس پس از سلام و احوالپرسي با فراگيران به حضور و غياب مي پردازم .

2ـ براي آغاز درس جديد حتي الامكان از جمله اي كه در ارتباط با زندگي روزانه باشد و مطلب را با بيان ساده عنوان سازد ، استفاده مي كنم .

3ـ در كلاس مورد پژوهش ، براي فراگيران محدوده درس جلسه بعد را جهت مطالعه مشخص مي نمايم .

4ـ قبل از شروع تدريس از مطالب جلسه قبل كه به عنوان پيش نياز درس روز محسوب مي شود امتحاني گروهي به عمل آورده و پس از جمع آوري اوراق به رفع اشكالات توسط خود گروههاي فراگير مي پردازم .

5ـ اگر براي تدريس مطلب مورد نظر امكان انجام آزمايش وجود داشته باشد ، با هماهنگي با مسئول ازمايشگاه سبد وسايل و مواد مورد نياز جهت تدريس را از قبل آماده نموده و به كلاس مي آورم .

براي ايجاد حس مشاركت به صورت تصادفي دو فراگير را انتخاب كرده و جهت انجام آزمايش با كمك ديگر فراگيران از طريق بيان مشاهدات ، پيشنهاد فرضيات و ارائه نظريه مشخص مي نمايم .

يكي از فراگيران در روي تابلو مطالب اصلي مورد بحث و هدف اصلي آزمايش را نوشته و سپس آزمايش مرحله به مرحله به اجرا در مي آيد . در ضمن در آغاز به فراگيران يادآوري مي گردد كه شمن انجام آزمايش مشاهدات و نتيجه گيري هاي خود را يادداشت كرده و در پايان كلاس به صورت فردي ارائه دهند .

ممكن است يكي از مشكلات فراگيران در مشاهده نحوه انجام آزمايش باشد كه با نشستن به صورت دوره اي مي توان اين مشكل را حل نمود .

پس از پايان آزمايش با نظرخواهي از فراگيران نتايج آزمايش به صورت جمع بندي ارائه مي گردد و چند سوال به عنوان تمرين براي جلسه بعد ارائه مي گردد .

پس از پايان درس ، براي حل تمرينات جلسه قبل دو نفر پاي تابلو رفته و هر يك تمريني را نوشته و مشغول به حل مي شوند . با كنترل روشهاي حل مسائلشان در صورت وجود اشكال شخصا به كمك آنها تمرين را حل نموده و پس از پايان از آنها مي خواهم تمرين حل شده را به طور كامل براي دوستانشان توضيح بدهند .

7. گردآوري اطلاعات (شواهد 2)

پس از اجراي تدريس با طرح مشاركتي و توام با عمل در نظرخواهي از فراگيران موارد زير نتيجه گرديد :

ü      مطالعه قبلي متن كتاب براي ايجاد زمينه ذهني درس جديد بسيار مطلوب است .

ü   كارهاي عملي به دليل به خاطر سپردن بهتر مطالب عيني كمك بسياري به يادآوري مطالب درسي مي نمايد .

ü   فراگيران به دليل درگير بودن ذهنشان دائما در حال فعاليت بوده و در نتيجه از بروز يكنواختي و كسالت در كلاس جلوگيري مي شود .

ü   گاهي اوقات ضمن مرور مطلبي اشتباه عمدي مرتكب مي شوم تا فراگيراني كه در ابتدا بي دقت بودند به مرور زمان با تشويق ساير فراگيران توجه بيشتري به درس نشان داده و هر لحظه با بررسي و مرور مطالب بيان شده در ذهن به كنترل مطالب بيان شده توسط معلم بپردازند .

ü   نمره‌اي به عنوان تشويق براي پاسخ سريعتر به سوالات مطروحه توسط فراگيران شمن تدريس منظور مي گردد .

ü      همكاران با بررسي نتايج روش تدريس فوق آن را مثبت ارزيابي نمودند .

ü   با در نظر گرفتن نمره مستمر براي ارزيابي گزارشهاي نوشته شده نيز فراگيران به دقت بيشتر در نوشتن گزارشهايشان تشويق شدند .

 

8. ارزشيابي تاثير اقدامات جديد و تعيين اعتبار آن توسط افراد صاحبنظر :

در زمينه يادگيري مطالب و مفاهيم درسي پيشرفت و علاقه ايجاد گرديده است كه دليل آن عيني بودن مفاهيم و قابل درك بهتر بودن تغييرات ايجاد شده و توجيه آنها مي باشد .

همچنين در هنگام انجام آزمايش خلاقيت فراگيران رشد كرده و ذهن آنها دائما درگير مطالب مطروحه مي باشد .

با حل تمرين در منزل به تثبيت يادگيري مطالب مي پردازند .

در مصاحبه با فراگيران نظر مساعد آنها در موفقيت روش تدريس عنوان گرديد و همچنين با بررسي نمرات آزمون پس از اجراي روش فوق موفقيت آن آشكار گرديد .

نتيجه را در جلسه گروه آموزشي شيمي دبيرستان ارائه نموده و همكاران با تبادل نظر به تكميل روشهاي پيشنهادي همت گماردند .

9. تجديد نظر و اطلاع رساني :

با توجه به پيشنهادات فراگيران لازم است حتي الامكان آزمايشها به صورت انفرادي انجام گيرد و همچنين در تاليف كتاب درسي دقت لازم به عمل آيد تا اشكالات موجود در آنها نتواند باعث تشويش ذهني فراگيران گردد .

حاصل اين پژوهش به سازمان آموزش و پرورش اراده مي گردد .

 نتيجه گيري :

 روش مورد اجرا براي ايجاد انگيزه و تقويت علاقه در مطالعه درس شيمي بسيار مفيد است بنابراين با حضور فعال فراگيران مي توان كلاس درس را از حالت خشك و كسل كننده به كلاسي پويا و سرزنده تبديل نمود . 

 

 
نویسنده: صديقه خوش نيت سبزواري
مترجم :
منبع :
تاریخ :
مطالب مرتبط
 
 A.A.B/ بررسي فرايند سنتز و شناسايي کمپلکس هاي تريس سيکلوپنتادي انيل با استفاده از فلزات خاک هاي کمياب: نئودميم (Nd)، ساماريم (Sm)، گادولينيم (Gd) و ايتربيم (Yt)
 A.A.B/ بررسي طيف چرخشي ملکول CF3CCD در حالت پايه ارتعاشي- الکتروني
 A.A.B/ بررسي ساختار شيميايي زئوليت هاي طبيعي و مزاياي استفاده از آنها به عنوان اصلاح کننده خاک هاي کشاورزي
 A.A.A/ ساخت حسگر بر اساس جذب شيميايي و فعاليت فتوكاتاليزوري بالا در سطح نانو ذرات دي اكسيد تيتانيم براي حذف آلودگي
 A.A.A/ سنتز و شناسايي نانو ذرات مس از طريق فرآيند سونوشيميايي و حرارتي
 
نظرات
 
نام : شهر :
   
 
اجتهادي تهران
از مطالب بسيار مفيد و ارزنده شما سپاسگزارم. موفق باشيد.
 
نوذريان اهواز
مطالب مفيدي بود متشكرم
 
دانشور شيراز
جالب بود اما در مدارس دولتي وشلو غ با حداقل امکانات مشکل است
 
 
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت فرا ارتباط می باشد