صفحه اصلی

آرشیو مقاله ها

آرشیو اخبار

همکاری با ما

تماس با ما
 
عنوان خبر
 
  
 
سامانه جمع آوری خودکار تجهیزات IT
افرنگ نیوز مجله زندگی
مجتمع آموزشی شایگان
هر روز صبح جدیدترین اخبار در افرنگ نیوز کلیک کنید ...
مراقب عوارض کپسول هاي لاغري باشيد
والدين به دنبال درمان لکنت زبان فرزندان خود در کودکي باشند
چرا فشار خون بالا مي رود؟/ميزان فشارخون طبيعي چقدر است؟
ميزان نياز روزانه نمک در يک فرد سالم چقدر است؟‌
بهترين آنتي بيوتيک هاي غيردارويي
مراقب «وبا» باشيد
4 نشانه‌ اوليه پارکينسون
فقر در بازي آمارها/40 درصد از خانواده‌هاي ايراني زير خط فقر زندگي مي‌کنند
قابل توجه آقايان؛ سن مناسب فرزند آوري چند سالگي است؟
نبود مديريت صحيح پسماند در سايه جاي خالي قوانين
تنها زندگي کردن سلامت روان افراد را به خطر مي اندازد
عواملي که باعث طلاق در اولين سال زندگي مي شود!
توصيه هاي مفيد براي سرماخوردگي مادر شيرده
پنج مورد اسيدپاشي در چند هفته!/ جاي خالي يک تبصره
11 ميليون نفر در مناطق حاشيه اي زندگي مي‌کنند
ويروس‌هايي که خطر سرطان را افزايش مي‌دهند
افزايش 50 درصدي مصرف ريتالين در فصل امتحانات
آخرين وضعيت مناطق سيل‌زده گلستان
تقويت مو با 5 روش طبيعي
رهاسازي زباله‌هاي عفوني بيخ گوش بهبهان
منابع ژنتيكي گياهان زينتي بومي و خودرو در مناطق جنگلي و مرتعي مازندران
تعداد بازدید : 1154
 
 

چكيده
استان مازندران به لحاظ برخورداري از تنوع عوامل توپوگرافي،خاكي واقليمي از پوشش گياهي متنوعي  در مناطق جنگلي و مرتعي برخوردار است . در اين ميان گونه هاي گياهي با ارزش زينتي و سيماي زيبا داراي پراكنش و فراواني قابل توجه در استان مي باشند . برنامه ريزي براي استفاده اين  گونه ها  به منظور استفاده هاي  زينتي متضمن شناسايي نيازهاي رويشگاهي   گونه هامي باشد كه در اين تحقيق به آن پرداخته  شده است .

نتايج بررسي نشان مي دهد كه از ميان تعداد 46 گونه معرفي شده و مورد بررسي، تعداد 12 گونه در اقليم مديترانه اي سرد با متوسط بارندگي سالانه 400 ميليمتر   و عمدتا در خاكهايي با بافت لوم تا  سيلتي لوم رويش دارند . تعداد 8 گونه در اقليم مرطوب تا نيمه مرطوب سرد با متوسط بارندگي سالانه 1200-800ميليمتر و در خاكهايي با بافت رسي لومي تا لوم شني رسي و تعداد 6 گونه در اقليم نيمه خشك سرد با متوسط بارندگي سالانه 300-250ميليمتر و در خاكـهايي با بافت سيلتي لوم رويـش دارند .تعداد 2 گونه در اقليم مديترانه اي سرد و در ارتفاعات بيشتر از 3000متري از سطح دريا در خاكهايي با بافت سيلتي لوم و بقيه گونه هابه  طور مشترك در اقاليم  مختلف رويش دارند . بيشترين فراواني گونه ها در مناطق با اقليم مديترانه اي سرد و در ارتفاعات 3000-2000متري از سطح دريا مي باشد . 

مقدمه
 گياهان كه سومين بعد محيط طبيعي را تشكيل مي دهند، با ساختي پيچيده تر از اقليم و خاك در محيط هاي طبيعي ظاهر شده و همواره به عنوان يك عامل مهم در زندگي بشر و ساير موجودات زنده نقشي مهمي را ايفا نموده است .انسان به عنوان يك عامل تاثير گذار بر منابع پوشش گياهي در مسير تحول آن گامهاي مختلفي برداشته كه برآيند آن در جهت استفاده از اين منابع براي رفع نياز هاي بشري بوده است . يكي از منابع مورد استفاده بشر براي نيل به خواسته ها و نيازهايش ، استفاده از پتانسيل گياهان زينتي مي باشد كه عمدتا از جنبه هاي اقتصادي  قابل توجه بوده است .

 استان مازندران به لحاظ برخورداري از تنوع عوامل توپوگرافي،خاكي واقليمي از پوشش گياهي متنوع در مناطق جنگلي و مرتعي برخوردار است . در اين ميان گونه هاي گياهي با ارزش زينتي و سيماي زيبا داراي پراكنش و فراواني قابل توجه در استان مي باشند. شناسايي ، معرفي و بررسي برخي ويژگيهاي اكولوژيكي منابع ژنتيكي گياهان زينتي  و بررسي خصوصيات رويشگاهي  در ارتفاعات و مناطق مختلف مازندران براي برنامه ريزي استفاده مطلوب از اين منابع غني و همچنين مديريت معقولانه اين منابع از اهداف اين بررسي بوده است . در زمينه تحقيقات گياهان زينتي فعاليت چنداني در مازندران صورت نگرفته و فقط در زمينه كشت چند گونه از گياهان زينتي دراستان اقدام شده است . در زمينه پرورش گياهان زينتي فعاليتهاي گسترده اي در گلخانه ها بخوص در مناطق غرب مازندران صورت گرفته است . .  

 مواد و روشها
الف-  منطقه مورد مطالعه
منطقه مورد مطالعه ،حوزه هاي آبخيز مختلف در استان مازندران مي باشد . مساحت استان بالغ بر 27249كيلومتر مربع مي باشد . اقليم منطقه شامل مديترانه اي سرد تا فراسرد، نيمه خشك سرد، مرطوب سرد، مرطوب معتدل تا تيمه مرطوب سرد مي باشد . بارنـدگي سالانه   استـان مازندران 1200-250ميليمتر، بافت خاك عمدتا رسي لومي، لوم رسي شني، لومي و سيلتي لوم مي باشد .

پوشش گياهي در ارتفاعات بيشتر از 2000متري از سطح دريا شامل پوشش گياهي مرتعي (با غلبه گياهان بالشتكي و گراسهاي پاياو درمنه در مناطق با اقليم نيمه خشك  ) ، در ارتفاعات كمتر از 2000متري از سطح دريا شامل پوشش گياهي جنگلي به همراه زيراشكوب علفي و در مناطق ساحلي شامل اراضي زراعي، جاده ها ، مناطق مسكوني و غيره مي باشد .

ب - روش بررسي
 ابتدا استفاده از منابع و اطلاعات داخلي و خارجي و مشاهدات و تجربيات صحرايي  گونه هاي گياهي با ارزش زينتي مشخص گرديدند . در مراحل بعدي  با اجراي عمليات صحرايي گونه هاي گياهي مورد نظر در رويشگاهها شناسايي گرديده و در هر رويشگاه عواملي از قبيل شيب و جهت آن ، ارتفاع از سطح دريا، متوسط بارندگي و درجه حرارت سالانه و ويژگيهاي خاك ثبت گرديد. ضمنا نحوه پراكنش گونه از لحا ظ فراواني و تعداد نقاط پراكنش ، فنولوژي (نتخاب نقاط و مراجعه مكرر ) ، فرم رويشي و تيپ بيولوژيك  و طول عمر گونه ها نيز ثبت گرديد و در نهايت براي هر گونه با توجه به ويژگيهاي رويشگاهي، شناسنامه  تهيه گرديد

 

نتايج و بحث

تعداد 46 گونه از گياهان  با ارزش زينتي در مناطق مختلف مازندران شناسايي و معرفي گرديده است .

گونه هــــاي   Aeithionema grandiflora،Allium Bodeanum،A.derderianum، Dracocephallum multicaule،Colchicum persicum،Eremurus  spectabilis ،Iris pesudocaucassica،Phlomis cancellata،Ligularia persica،Saponaria Bodeanum.

در اقليم مديترانه اي سرد با متوسط بارندگي سالانه 400 ميليمتر و درجه حرارت  متوسط سالانه13-6درجه سانتيگراد و عمدتا در خاكهايي با بافت لوم تا سيلتي لوم رويش دارند . فرم رويشي گونه ها علفي(Forb) و طول عمر آنها ، چند ساله يا دايمي مي باشد . تيپ بيولوژيك بيشتر آنها كامافايت (Chamaeophytes) مي باشد . بيشترين فراواني گونه ها در اين منطقه مربوط به گونــــــــــــه Phlomis cancellata  و Tymus pubescense مي باشد . گونه اول به صورت لكه هاي متراكم و نيمه متراكم در ارتفاعات بيشتر از 2000متري از سطح دريا رويش دارد . بهترين نقطه از لحاظ پراكنش  فراواني در ارتفاعات كلاردشت و مراتع غرب بلده نور مي باشد . گونه L.persica به صورت پراكنده و   لكه اي  در ارتفاعات 3000-2500متري از سطح دريا در نقاط مرطوب و داراي خاك پيـت مشـاهده مي گردد . بهترين نقطه از لحاظ فراواني  پراكنش در ارتفاعات شرق پل زنگوله در منطقه كندوان مي باشد . گونه S.Bodeanum به صورت بسيار پراكنده در استان رويش دارد . اين گونه در منطقه گدوك و فقط  به صورت چند پايه رويش دارد . گونه E.spectabilis  در منطقه لار در ارتفاعات 2400متري از سطح دريا و در خاكهايي با بافت سبك رويش دارد .

گونه A.grandifloraنيز داراي پراكنش محدودي در استان مي باشد . بهترين رويشگاه  اين گونه در گردنه لاوش در منطقه بلده نورمي باشد . گونه P.bracteatum در ارتفاعات 3000-2200متري از سطح دريا رويش دارد . بهترين رويشگاه اين گونه از لحاظ فراواني و تراكم در دامنه هاي مختلف كوه دماوند مي باشد .  گونه I.pseudocaucassica در مناطق نمارستاق در هراز و انگوران در كندوان داراي پراكنش و فراواني گسترده اي مي باشد .

زمان گلدهي گونه هاي   A.Bodeanum،A.derderianum ازاوايل ارديبهشت تا اوايل خرداد و زمان گلدهي ساير گونه در اواسط ارديبهشت تا اواخر خرداد مي باشد . اين گونه ها از لحاظ جهت شيب محدوديت  نداشته و در تمام جهات شيب مشاهده مي گردند . درصد شيب در رويشگاههاي گونه هاي معرفي شده 60-0درصد مي باشد Arctium  lappa،Centayrea cyanus،Crataegus microphylla،Epipctis Heleborineگونه هاي

Iris psudocaris،Paeonia wittamnianna،Ilex aquifolium در مناطق با اقليم مرطوب تا نيمه مرطوب سرد با متوسط بارندگي سالانه 1000-700ميليمتر و درجه حزارت متوسط سالانه 15-10درجه سانتيگراد در خاكهاي با بافت لوم رسي تا لوم رسي شني رويـش دارند. همه گونه هاي ياد شده به استثناي گونه I.pesudocaris  در ارتفاعات 2000-300متري از سطح دريا رويش دارند . گونه هاي C.cyanus،C.microcarpa. I.aquifolium داراي بيشترين فراواني و نقاط پراكنش مي باشند .گونه P.wittamnniana داراي كمترين  نقاط پراكنش مي باشد . گونه A.lappaدر مناطق مرطوب و نيمه مرطوب در حاشيه نهرها رويش دارد . گونه E.Heleborineبه صورت يك گونه بالارونده در مناطق جنگلي حضور دارد . زمان گلدهي بيشتر گونه ها در ماههاي فروردين- ارديهشت مي باشد . گونه هاي

Asparagus persicus،Clematis isfahanica،Cotoneaster ovata،C.nummularoides

Epilobium colchicum، Heliathus tuberosus،Hymenocrater calycinuds،Vinca                                                                                                                                                                     herbacea­­­­

در مناطق با اقليم   نيمه خشك سرد با متوط بارندگي سالانه300-250 ميليمتر و متوسط درجه حرارت سالانه  10-6درجه سانتيگراد و درخاكهاي با بافت لومي تا سيلتي لوم  در ارتفاعات  2000- 800 متري  ازسطح دريا رويش دارند .

گونه هاي   Asparagus persicus،V.herbaceaو H.tuberosusداراي كمترين نقاط پراكنش بوده و به صورت بسيار محدودرويش دارند. گونه هاي H.calycinuوClematis isfahanicaدر دره هراز داراي رويشگاه خوبي مي باشند. اين گونه ها در اطراف جاده ها و دامنه هاي نورگير رويش دارند .

گونه  H.calycinus در شيب هاي غربي و شرقي حور دارد . ساير گونه ها از لحاظ جهت شيب محدوديتي ندارند . درصد شيب در رويشگاههاي گونه هاي ياد شده 70-0 درصد مي باشد . گونه هاي

Cotoneaster nummularoides،C.ovataبه صورت پراكنده در اقليم مديترانه اي سرد هم رويش دارد . بيشترين نقاط پراكنش اين گونه ها در دره هاي هراز، كندوان و تالار مي باشد .زمان گلدهي

گونه هاي ياد شده در اوايل ارديبهشت تا اوايل خرداد مي باشد .

گونه هاي Thymus fallax،Betonica nivea subsp mazandaranaدر ارتفاعات بيشتر از 3000متري از سطح دريا با اقليم مديترانه اي فراسرد با متوسط بارندگي سالانه 500 ميليمتر و درجه حرارت متوسط سالانه 6-4درجه سانتيگراد و در خاكهايي با بافت سيلتي لوم رويش دارد . بهترين رويشگاه گونه هاي ياد شده در ارتفاعات كلار دشت و ارتفاعات بيش از 3000 متري در مناطق بلده نور و لار مي باشد .  زمان گلدهي اين گونه از اواسط خرداد تا اواخر تير مي باشد .

گونه هاي Gagea soleimani،Iris germanica،I.aquitilobaبه طور مشترك در اقليم مديترانه اي سرد تا فرا سرد رويش دارد.هر دوگونه زنبق داراي رويشگاه محدود در استان مي باشند . گونه G.soleimani داراي پراكنش گسترده تر در مقايسه با دو گونه ديگر مي باشد . زمان گلدهي اين گونه ها از اوايل تا اواخر خرداد

مي باشد .

گونه هاي Cerasus pseudoprostrata،Dianthus orientalis،Euphurbia myrzinitis      

Hymenocrater elegans،Hipophae rhamnoides،Rosa cannina،Ttulipa montana

T.harazensisبه طور مشترك در اقليم مديترانه اي سرد تا نيمه خشك سرد رويش دارند . اين گونه ها در ارتفاعات 2800-800متري از سطح دريا رويش دارند . گونه هاي T.montanumوT.harazensis در دره هراز و منطقه بلده نور در ارتفاعات 1500-1000متري از سطح داراي پراكنش و فراواني مناسب بوده و در مناطق ديگر استان به ندرت مشاهده مي گردند . زمان گلدهي اين دو گونه از اوايل ارديبهشت تا اواخر ارديبهشت مي باشد .  گونه H.rhamnoidesدر ارتفاعات 2600-1500متري از سطح دريا در منطقه بلده تا پل زنگوله از لحاظ پراكنش و فراواني قابل توجه مي باشد . اين گونه در اين مناطق در حاشيه رودخانه ها و نهرها رويش دارد . زمان گلدهي  ساير گونه هاي ياد شده در ماههاي ارديبهشت و خرداد مي باشد   

گونه H.elegansداراي پراكنش بسيار محدود مي باشد . اين گونه درچند نقطه محدود از استان در ارتفعات 2400-1600متري از سطح دريا ه صورت چند پايه رويش دارد . بهترين رويشگاه اين گونه از لحاظ فراواني و تراكم در كمرود و تاكر در منطقه بلده نور مي باشد .

گونه هاي conoidea Dionysia aretoides ،Rosa besseriana،Silene در مناطق با اقليم نيمه مرطوب تا مرطوب و گاهي در اقليم مدترانه اي سرد رويش دارند .اين گونــه ها در ارتفــاعات

2500-300متري از سطح دريا رويش دارند . گونه D.aretoides  در مناطق صخره سنگي مشـــاهده مي گردد . زمان گلدهي همه اين گونه ها  به جز گونه سيلن در ماههاي ارديبشت  تا خرداد مي باشد . بيشترين دوره گلدهي مربوط به گونه S.conoidea مي باشد .گونه هاي Viola odorata،V.sieheana در اقليم هاي مدتراه اي سرد، نيمه مرطوب تا مرطوب سرد رويش دارد . بيشترين پراكنش اين گونه ها در اقليم  نيمه مرطوب تا مرطوب سرد مي باشد . زمان گلدهي اين گونه ها از اواخر اسفند تا اواسط ارديبهشت در ارتفاعات مختلف مي باشد .

نتايج اين تحقيق نشان مي دهد كه استان مازندران از لحاظ منابع ژنتيكي گياهان داراي ارزش زينتي داراي پتانسيل بالقوه بالايي مي باشد . تاكنون در زمينه شناسايي و معرفي و روشهاي بكارگيري از اين منابع غني و بارزش ، فعاليت چنداني صورت نگرفته است و فقط اقداماتي به صورت بسيار پراكنده در زمينه پرورش و سازگاري گونه هاي سيار محدودي از اين منابع طبيعي صورت گرفته است . از آنجا كه استان مازندران داراي ظرفيتهاي  ژنتيكي بومي فراواني در زمينه گياهان با ارزش زينتي مي باشد، شناسايي و معرفي اين گياهان در ارتفاعات و مناطق اقليمي مختلف مي تواند در بكارگيري و مديريت معقولانه از اين منابع نقش قابل توجهي را ايفا نمايد و شكوفايي اقتصادي را به همراه خود داشته باشد . علاوه بر موضوعات مطرح شده،رويشگاههاي برخي از گونه به سبب شرايط طبيعي و تاثير عوامل انساني به شدت محدود شده است به طوري كه برخي از گونه هاي با ارزش را مي توان به صورت چــــند پايه مشاهده نمود .برنامه ريزي براي حفظ و حمايت از اين رويشگاهها مي تواند در بهبود شرايط طبيعي آنها، نقش مهمي را ايفا نمايد .

منابع

1-     حكمتي، جمشيد. 1372. صد گياه زينتي.انتشارت فرهنگ جامع

2-     قهرمان، احمد. سالهاي مختلف.فلور رنگي ايران .موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع

3-     قليچ نيا، حسن . 1379.بررسي پراكنش و اكولوژي گياهان اسانس دار در استان مازندران.وزارت جهاد كشاورزي

4-     مظفريان، ولي الله1375.  فرهنگ نامهاي گياهان ايران . انتشارات فرهنگ معاصر

5-     Dein Bown.1995.Encyclopedia herbs and their uses.Dorling Kindersley

6-     David Burine.1995.Wild flowers of the mediterranean. Dorling Kindersley

7-     Karl Hienz Rechiger.1982.Flora iranica (Labiatae).Printed in Australia

  

Genetic resources of native and wild ornamental plants in forests and rangelands of Mazandaran

H.Ghelichnia-Natural resources center of Mazandaran
Mazadaran province has high plant diversty in forests and rangelands areas
because the topographic،edaphic and climatic is very variagte. Wild ornamental

have high his species must be recognition site demands.In this study disperssion and frequency in mazandaran

For programing of use t distiguished ornamental plants by using of research of resources and observation.Then studied properties of sites such as slope and aspect،elevation of sea،anuual .and soils precepitation and temperature meanand disperssion ،frequency and phenologic stages for species.
List of speciesِ

Aethionema grandiflora

ِArctium lappa

Asparagus persicus

Allium bodeanum

Allium dederianum

Betonica nivea

Centaurea cyanus

Cearasus pseudoprostrata

Clematis isphahanica

Colchicum persicum

Cotoneaster nummulariodes

C.ovata

Crataegus microcarpa

Dianthus orientalis

Dionysia aretoides

Dracocephallum multicaule

Epiulobium colchicum

Epipactis Helleborine

Eremorus spectabilis

Euphurbia myrzinitis

Gagea soleimani

Galaucium fimbrilligerum

Hedera pastuchovi

Helianthus annus

Hippophae rhamnoides

Hymenocrater elegans

Hymenocrater calycinus

Ilex Aguifolium

Iris pseudocaucaris

I.germanica

I.avuitiloba

Ligularia persica

Papaver bracteatum

Paenoia wittmanniana

Phlomis cancellata

Rosa cannina

Rosa besseriana
Saponaria Bodeanum

Sielene conoidea
Thymus fallax

T.pubescens

Tulipa montana

T.harazensis

Vinca herbacea

Viola odorata

V.sieheana

 

 
نویسنده: حسن قليچ نيا - عضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي ومنابع طبيعي مازندران
مترجم :
منبع : دومين سمينار علمي_کاربردي گل و گياهان زينتي ايران مهر 1382
تاریخ :
مطالب مرتبط
 
 A.A.B/ THE EFFECT OF STARVATION FACTOR ON THE SURVIVAL CHARACTERISTICS OF FLEXIBACTER CHINENSIS
 A.A.B/ SURVIVAL AND ACTIVITY OF LUX-MARKED PHENANTHRENE-DEGRADING PSEUDOMONAS STUTZERI P16 UNDER DIFFERENT CONDITIONS
 A.A.B/ DESIGNING A NEW RECOMBINANT STRAIN WITH ADDITIONAL COPY NUMBER OF DSZ CLUSTER TO ENHANCE BIODESULFURIZATION ACTIVITY IN PSEUDOMONAS AERUGINOSA ATCC 9027
 A.A.B/ GROWTH KINETICS AND HUMAN GROWTH HORMONE PRODUCTION OF A HEAT- INDUCIBLE RECOMBINANTE CHERICHIA COLI DURING BATCH FERMENTATION
 A.A.B/ ISOLATION AND CHARACTERIZATION OF A NEW ACIDOTHIOBACILLUS FERROOXIDANS FROM THE ALIABAD COPPER MINE IN YAZD USING 16S-23S SPACER GENE NUCLEOTIDE SEQUENCING METHOD
 
نظرات
 
نام : شهر :
   
 
زيست شناس
سلام لطفا نام محلي گياهانو بگيد
 
زيست شناس
نام علمي اناريجه وزلنگ که در مازندران هست چيه؟ممنون ميشم کمکم کنيد
 
زيست شناس ساري
لطفا" نام علمي اناريجه را برايمان بنويسيد با تشکر
 
 
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت فرا ارتباط می باشد